19/09 “Mổ xẻ” tín dụng tại Hà Nội

Ý kiến (0)

▪  NGUYỄN HOÀI
19/09/2011 10:03 (GMT+7)

 

Tại khu vực Hà Nội, từ 31/8/2011 so với 31/12/2010, trong khi dư nợ VND chỉ tăng 6,94% thì dư nợ ngoại tệ tăng 21,79%.

Số liệu của Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Hà Nội từ 12 tổ chức tín dụng tại đây cho thấy, đến 31/8/2011, số dư huy động đạt 820.660 tỷ đồng, dư nợ tín dụng đạt 568.535 tỷ đồng, chiếm trên 1/3 tỷ trọng toàn ngành.

Đây là con số tương đối “đẹp” về hình thức nhưng ẩn trong đó vẫn còn một số vấn đề đáng lưu ý, nhất là những chỉ tiêu quy định tại Nghị quyết 11/NQ-CP.

Tập trung vốn cho sản xuất

Điểm nổi bật trong hoạt động tín dụng từ đầu năm đến nay là thực hiện Nghị quyết 11 nhằm ổn định kinh tế vĩ mô, kiềm chế lạm phát, bảo đảm an sinh xã hội. Trong đó, đểm nhấn là kiềm chế tăng trưởng tín dụng dưới 20% và đưa dư nợ phi sản xuất (chứng khoán, bất động sản, tiêu dùng) xuống 22% đến 30/6 và 16% đến 31/12/2011.  

Trong 8 tháng qua, chi nhánh Ngân hàng Nhà nước Hà Nội đã tập trung chỉ  đạo các tổ chức tín dụng trên địa bàn thực hiện nghiêm Nghị quyết 11 của Chính phủ mà đầu tiên là khống chế  tăng trưởng tín dụng dưới 20%.

Tính đến hết 8 tháng, tăng trưởng tín dụng của 12 đơn vị  đều dưới 20%: đơn vị cao nhất là 16,7% còn thấp nhất như Tienphongbank có mức tăng trưởng âm 4,4%; tỷ lệ nợ xấu của đơn vị cao nhất là 2,82% và thấp nhất là 1,19%.

Thứ hai, các đơn vị tích cực dồn vốn cho sản xuất, hạn chế vốn vay đối với phi sản xuất.

Theo đó, trong tổng số dư nợ đến 31/8 là 568.535 tỷ đồng (tăng 11,49% so với 31/12/2010) thì cho vay các lĩnh vực phi sản xuất đạt 104.238 tỷ đồng, chiếm 18,33% tổng dư nợ của Hà Nội. Trong đó, cho vay tiêu dùng là 61.287 tỷ đồng, chiếm 10,78%; cho vay bất động sản 37.826 tỷ đồng, chiếm 6,65%; cho vay chứng khoán 5.125 tỷ đồng, chiếm 0,9%.

Cũng do chi nhánh Ngân hàng Nhà nước tích cực rà soát và đôn đốc các đơn vị thực hiện nghiêm túc chỉ tiêu tín dụng phi sản xuất nên chỉ tính riêng trong 2 tháng (31/8/2011 so với 31/6/2011), dư nợ phi sản xuất giảm được 3.400 tỷ đồng, tương ứng giảm 0,87%.

Còn nếu so 31/8/2011 với 31/12/2010 thì tín dụng phi sản xuất giảm được 1.246 tỷ đồng; trong đó cho vay chứng khoán giảm 269 tỷ; cho vay bất động sản giảm 162 tỷ đồng, dư nợ cho vay tiêu dùng giảm 815 tỷ đồng.

Đặc biệt, sau khi Thống đốc Ngân hàng Nhà nước ban hành Chỉ thị  02 ngày 7/9/2011, hầu hết đều tích cực huỏng ứng: duy trì lãi suất tiền gửi 14% với VND.

Theo đó, nếu như tính chung 8 tháng, lãi suất huy động (bao gồm khuyến mãi) phổ biến ở khối ngân hàng thương mại nhà nước là 14,5% - 15,5%/năm, khối ngân hàng thương mại cổ phần là 15,5% - 18%/năm thì sau 7/9, hầu hết các đơn vị đã đưa về mức trần 14%/năm.

Ngoài ra, một số đơn vị còn dành hạn mức nhất  định cho vay sản xuất, “tam nông”, doanh nghiệp vừa và nhỏ, xuất khẩu với mức 17% - 19%/năm. 

Cụ thể, TienphongBank: 1 nghìn tỷ đồng; Habubank: 1.000 tỷ đồng; VPBank dành 3 nghìn tỷ đồng; Techcombank: 2 nghìn tỷ đồng; Bảo Việt: 1 nghìn tỷ đồng; MB: 2 nghìn tỷ đồng: Dầu khí Toàn cầu: 1 nghìn tỷ đồng; VIB: 4 nghìn tỷ đồng; PGBank: 1.600 tỷ đồng và cao nhất là SHB với 5.800 tỷ đồng. 

Mối lo từ những con số

Trong bức tranh chung tương đối sáng sủa của tín dụng Hà Nội trong 8 tháng qua thì vẫn còn nổi lên một số vấn đề đáng lưu ý. 

Thứ nhất là việc lách chỉ tiêu khống chế tăng trưởng tín dụng dưới 20% bằng hình thức đầu tư  ủy thác, mua trái phiếu doanh nghiệp.

Số liệu cho thấy, doanh số đầu tư trái phiếu doanh nghiệp của đơn vị thấp nhất là 4.420 tỷ đồng, tăng 2.150 tỷ đồng và cao nhất lên tới 17.923 tỷ đồng, tăng 7.786 tỷ đồng so với 31/5/2011.

Đầu tư trái phiếu của tổ chức tín dụng cũng tương tự. Đơn vị đầu tư cao nhất là 23.450 tỷ đồng, giảm 222 tỷ đồng, còn đơn vị đầu tư thấp nhất cũng 6.849 tỷ đồng, tăng 2.695 tỷ đồng so với  so với 31/5/2011.

Cùng đó, ủy thác đầu tư cũng khá phức tạp. Đơn vị cao nhất là 15.700 tỷ đồng, giảm 2.020 tỷ đồng và thấp nhất là 2.644 tỷ đồng, tăng 200 tỷ đồng so với 31/5/2011.

Thứ hai, việc chấp hành tỷ trọng cho vay phi sản xuất ở một số ngân hàng thương mại đối với chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước diễn biến phức tạp. 

Cụ thể, nếu như tại thời điểm 30/6/2011, tỷ trọng dư nợ phi sản xuất của Ngân hàng Việt Nam Thịnh Vượng đang là 28,2% thì đến 30/8/2011, con số này được kéo về 20,4%, giảm 7,8% trong vòng 2 tháng. Ngược lại, VIB tỷ trọng đến 30/6 là 21,5% nhưng đến 31/8 đã tăng lên mức 25,3%.

Ngoài ra, một số tổ chức tín dụng đã rất khéo đưa tỷ trọng tín dụng phi sản xuất về dưới “vạch” 22% của thời hạn 30/6, như Dầu khí Toàn cầu 21,9%, Techcombank: 21,9%; Bảo Việt: 21,6%.

Qua số liệu trên cho thấy, một là, đáng lẽ Ngân hàng Nhà nước phải xử lý nghiêm túc với trường hợp có tỷ trọng dư nợ phi sản xuất vượt 22% đến 30/6 thì đến nay vẫn chưa.

Hai là, những trường hợp khéo léo đưa tỷ trọng tín dụng phi sản xuất về dưới 22% vào thời điểm 30/6 nhưng chỉ trong hai tháng sau đó, đã tăng lên rất nhanh hoặc giảm rất nhanh. Việc tăng giảm bất thường như vậy, không thể không làm rõ nguyên nhân để khẳng định có hay không việc hợp thức hóa số liệu để đối phó với hoạt động thanh kiểm tra của Ngân hàng Nhà nước.

Thứ hai là vấn đề dư nợ cho vay ngoại tệ. Từ 31/8/2011 so với 31/12/2010, trong khi dư nợ VND chỉ tăng 6,94% thì dư nợ ngoại tệ  tăng 21,79%. Liên quan đến vấn đề này, Thống đốc Nguyễn Văn Bình cho biết, tính đến 7/9/2011, tăng trưởng tín dụng ngoại tệ toàn hệ thống khoảng 25% và với đà tăng đó, dự báo đến hết năm, sẽ lên tới 30%.

Sự  nguy hiểm ở chỗ, hầu hết các ngân hàng đều sử dụng vượt nguồn 100% đã từ lâu và phần cho vay vượt nguồn chủ yếu từ vay nợ nước ngoài. Nếu xét góc độ thanh khoản toàn hệ thống thì hiện tại, cân đối giữa nguồn có và sử dụng nguồn vẫn dương trên 3 tỷ USD; vả lại, đến cuối năm, với tốc độ thu hồi nợ lên cao thì con số trên sẽ xấp xỉ khoảng 5 tỷ USD và nhờ đó, thanh khoản trước mắt chưa đáng lo ngại.

Tuy nhiên, tình hình tài chính thế giới đang diễn biến rất phức tạp: khủng hoảng nợ công ở châu Âu đang ở mức báo động; kinh tế Mỹ dự báo tiếp tục suy thoái. Vì thế, nếu chủ nợ nước ngoài gặp khó khăn và phải rút vốn về đột ngột thì sẽ có khả năng mất thanh khoản ngoại tệ ở một số đơn vị.

Hiện, Ngân hàng Nhà nước đang gấp rút hoàn chỉnh sửa đổi Thông tư 07 theo hướng khuyến khích cho vay đối tượng có nguồn thu ngoại tệ; còn đối tượng không có nguồn thu ngoại tệ thì hạn chế đến mức tối đa nếu như không nói là triệt để; để chuyển sang quan hệ mua bán, hỗ trợ cho chính sách đưa lãi suất ngoại tệ xuống thấp hơn mức hiện nay mà Ngân hàng Nhà nước đang nỗ lực thực hiện.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia ngân hàng khuyến cáo, các tổ chức tín dụng phải tích cực thu hồi nợ ngoại tệ; đồng thời không nên ỷ lại vào tuyên bố “giữ tỷ giá biến động thêm 1% từ nay đến hết năm” của Ngân hàng Nhà nước để cho vay tràn lan, nhằm giữ an toàn thanh khoản ngoại tệ cho mình và tránh tạo áp lực lên chính sách bình ổn tỷ giá của Ngân hàng Nhà nước.

19/09 Lộ trình cải cách tài khóa và những thách thức

Ý kiến (0)

Thu ngân sách của Việt Nam còn thiếu tính bền vững.

▪  VŨ ANH
11:18 (GMT+7) - Thứ Hai, 19/9/2011

Cuộc khủng hoảng tài chính và kinh tế thế giới, cùng với các bất cập nội tại nền kinh tế khiến chính sách tài khóa của Việt Nam đã bộc lộ nhiều bất cập trên nhiều mặt. 

Thu ngân sách thiếu tính bền vững, còn phụ thuộc nhiều vào các khoản thu không tái tạo, không bền vững như khoản thu từ bán tài nguyên, đất đai... Đồng thời, với tiến trình hội nhập sâu vào nền kinh tế quốc tế và cam kết trong WTO, hàng rào thuế quan sẽ ngày một thu hẹp, do vậy khả năng thu từ hoạt động nhập khẩu sẽ giảm sút trong những năm tới...là những thách thức rất lớn mà nền kinh tế Việt Nam đang phải đối mặt.

Hội thảo quốc tế về “Cải cách tài khóa ở các quốc gia có nền kinh tế chuyển đổi - Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam” do Ủy ban Tài chính - Ngân sách của Quốc hội tổ chức cuối tuần qua đã phân tích từ các thách thức trên lộ trình cải cách tài khóa để tìm một định hướng đổi mới trong những năm tới. 

VnEconomy giới thiệu một số ý kiến xoay quanh chủ đề này tại cuộc hội thảo nói trên.

Hiệu quả đầu tư từ ngân sách còn quá thấp

TS. Nguyễn Hữu Từ, Phó chánh Văn phòng Trung ương Đảng

So với các quốc gia khác tỷ lệ thu của Việt Nam khá cao, điều này cho thấy một thực tế trong những năm qua mặc dù trong chiến lược tài chính, chiến lược thuế, tính toán đến việc ổn định tỷ lệ huy động từ thuế và phí vào ngân sách Nhà nước, bảo đảm nuôi dưỡng nguồn thu, khoan sức dân, nhưng do yêu cầu của chi đầu tư phát triển và chi cho con người tăng nên thu ngân sách Nhà nước không đạt được mục tiêu đề ra. Một điều đáng quan tâm là tỷ lệ động viên ngân sách Nhà nước và bội chi cao nhưng tốc độ tăng trưởng trong những năm qua không cao, hệ số đầu tư ICOR tăng, cho thấy hiệu quả đầu tư xã hội và hiệu quả đầu tư từ ngân sách Nhà nước thấp hơn các nước trên thế giới.

Thu ngân sách Nhà nước tăng liên tục nhưng phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi giữa ngân sách Trung ương và ngân sách địa phương, giữa các cấp ngân sách có nhiều điểm chưa phù hợp với thực tế, quy định về bổ sung cấn đối ngân sách từ ngân sách cấp trên cho ngân sách cấp dưới chưa hợp lý. Tỷ lệ thu ngân sách trung ương hưởng theo phân cấp rất lớn, dẫn đến tình trạng ngân sách Trung ương phải thực hiện bổ sung cho ngân sách địa phương qua bổ sung cân đối và bổ sung có mục tiêu.

Ví dụ kế hoạch năm 2011, thu ngân sách Trung ương hưởng theo phân cấp lên 65,3% tổng thu từ thuế và phí, trong khi thu địa phương hưởng theo phân cấp chỉ chiếm 34,7% tổng thu; chính vì thế số bổ sung từ ngân sách Trung ương cho ngân sách địa phương chiếm 21% so với tổng chi và chiếm 32% so với tổng thu từ thuế và phí. Phân cấp ngân sách Trung ương và địa phương theo hướng tập trung số thu nhưng phân chia nhiệm vụ chi lớn nên số tỉnh tự cân đối ngân sách rất thấp và không đạt được mục tiêu khi xây dựng luật ngân sách Nhà nước. 

Hiện nay, số tỉnh tự cân đối ngân sách mới chỉ đạt 13/63 tỉnh, mục tiêu đề ra 15 tỉnh, trong khi đó, rất nhiều tỉnh trong thời gian vừa qua tăng trưởng nhanh, quy mô kinh tế được mở rộng, tỷ trọng GDP trên đầu người tăng nhưng vẫn nằm trong diện hưởng trợ cấp ngân sách.

Bổ sung cân đối ngân sách của Trung ương cho địa phương ổn định trong suốt giai đoạn 3-5 năm làm cho ngân sách địa phương rất khó khăn, nhất là các địa phương có quy mô kinh tế và tiềm lực kinh tế thấp. Vấn đề này cũng chính là nguyên nhân các địa phương khi xây dựng kế hoạch năm đầu kỳ ổn định thường tìm cách để che dấu nguồn thu, giảm bớt số thu so với thực tế để có nguồn chuẩn bị cho điều hành ngân sách cả giai đoạn ổn định; và cũng lý giải vì sao trong diện rất khó khăn nhưng thu ngân sách Nhà nước của các tỉnh, thành phố vẫn tăng rất mạnh và tăng cao hơn tốc độ tăng của GDP theo giá hiện hành.

Với quy định sau mỗi kỳ ổn định thì đồng thời với việc tăng tỷ lệ điều tiết về Trung ương và giảm bổ sung cân đối cấp trên cho cấp dưới, trong khi đó cùng với quá trình đổi mới quản lý kinh tế, Chính phủ đẩy mạnh quá trình phân cấp nhiệm vụ cho cấp dưới nên tỷ lệ tăng chi ngân sách, các nhiệm vụ chi khác cho đầu tư phát triển và chi cho xoá đói giảm nghèo, tăng lương, chi cho phát triển văn hoá xã hội tăng cao... làm ảnh hưởng đến ngân sách các tỉnh thành phố; số chi bổ sung từ ngân sách Trung ương cho ngân sách địa phương càng tăng mạnh.

Minh bạch tài chính công

Ông Lê Minh Khái, Phó tổng kiểm toán Nhà nước

Minh bạch tài chính công là một khái niệm rất rộng. Các nhân tố liên quan gồm có quy trình công khai, quy trình ngân sách, các nội dung và chỉ tiêu công khai như thế nào, tài liệu công khai, thời điểm công khai... Chúng ta biết là công khai kịp thời thì tác động khác, chậm hơn thì tác động khác, rồi phạm vi công khai, đối tượng tiếp cận thông tin công khai minh bạch. Công khai rộng rãi thì nó khác và hạn chế thì nó khác. Rồi cơ quan công khai, ví dụ Kiểm toán Nhà nước công khai, hay trực tiếp đơn vị công khai thì tác dụng khác...

Tôi nghĩ rằng công khai minh bạch về tài chính càng rộng rãi, càng đầy đủ, cho phép nhiều đối tượng tiếp cận thì có tác dụng rất là tốt cho sự bền vững nền tài chính, cũng như nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng ngân sách. Về mặt tài sản Nhà nước, nó có tác dụng phòng chống tham nhũng, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí...

Và trách nhiệm giải trình cũng là một yêu cầu cần thiết đối với các cơ quan hành pháp trước Quốc hội, trước cơ quan dân cử, trước nhân dân là những người nộp thuế, trách nhiệm sử dụng ngân sách, tiền và tài sản Nhà nước. Để đảm bảo sử dụng một cách hợp pháp, hiệu quả, tiết kiệm và đúng quy định. Báo cáo, nội dung thực hiện quản lý phải đảm bảo trung thực thì trách nhiệm giải trình mới thực sự đầy đủ. 

Tôi nghĩ rằng trách nhiệm giải trình còn liên quan đến công tác kiểm tra giám sát từ cơ quan dân cử. Đặc biệt là phải mở rộng đến quần chúng nhân dân để phát hiện những sai sót, vi phạm trong quá trình thực hiện, yêu cầu các cơ quan hành pháp, cơ quan Chính phủ giải trình, làm rõ...

Tính minh bạch tài chính và trách nhiệm giải trình yêu cầu tất cả các khâu dự toán ngân sách, quyết toán ngân sách, kết quả kiểm toán ngân sách công khai đầy đủ. Với vai trò là cơ quan do Quốc hội thành lập, hoàn toàn độc lập, Kiểm toán Nhà nước có một vai trò quan trọng trong việc giải quyết các vấn đề này. 

Cụ thể, Kiểm toán Nhà nước là công cụ quan trọng để kiểm tra thường xuyên, liên tục việc chấp hành pháp luật và chính sách tài chính trong quá trình quản lý thu chi ngân sách Nhà nước. Cơ quan kiểm toán đưa ra những đánh giá, nhận xét để giúp cho các đơn vị sử dụng ngân sách đúng mục đích nhằm tiết kiệm nguồn lực tài chính, nâng cao hiệu quả hoạt động của các cơ quan hành chính nhà nước, tạo điều kiện để Chính phủ thực hiện trách nhiệm giải trình trước cơ quan dân cử. 

Thứ hai là Quốc hội sử dụng Kiểm toán Nhà nước trong quá trình xem xét, quyết định tổng ngân sách nhà nước, các công trình trọng điểm quốc gia và sử dụng xem xét quyết toán ngân sách Nhà nước, giám sát các chính sách tài chính, tiền tệ... 

Bội chi ngân sách không để quá 5% GDP

TS. Lê Xuân Bá, Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Quản lý kinh tế Trung ương

Hiện nay bội chi ngân sách Nhà nước là bội chi ngân sách Trung ương, được xác định bằng chênh lệch thiếu giữa tổng chi ngân sách Trung ương và tổng thu ngân sách Trung ương của năm ngân sách; ngân sách địa phương không được bội chi. Chính sách tiếp tục 5% thiếu hụt ngân sách cho thấy chúng ta chưa quyết tâm hạn chế tín dụng thông qua con đường cắt giảm chi tiêu Nhà nước. 

Chấp nhận 5% thiếu hụt ngân sách trong một thời gian khá dài là điều cần phải xem xét lại. Theo thông lệ quốc tế, thiếu hụt ngân sách Nhà nước trên 3% là đáng lo và cần có biện pháp điều chỉnh, đặc biệt trong bối cảnh lạm phát đang còn cao như ở Việt Nam. Chính thâm hụt ngân sách cũng đã góp phần gây nên mất cân đối tích lũy-đầu tư, gây tình trạng nợ nần, nợ công đã tăng cao qua các năm.

Trong những năm đầu của cải cách, thâm hụt ngân sách luôn được giữ ở mức dưới 3%, cụ thể năm 1991 thâm hụt ngân sách Nhà nước là 1,9% GDP. Từ năm 1995 thâm hụt ngân sách liên tục tăng từ mức 4,1% GDP năm 1995 lên đến 5% GDP ở những năm sau. Bội chi ngân sách tính từ 2005 đến 2010 hầu như không giảm về tỷ trọng, quy mô gia tăng nhanh chóng: Năm 2005, con số bội chi ngân sách là 40,7 tỷ VND tương đương tỷ lệ bội chi là 4,86% GDP. Năm 2007 các con số này tương ứng là 48,6 tỷ VND và 5,65%; năm 2009 tăng lên là 115,9 tỷ VND tương đương 6,99% và năm 2010 là 109,460 và tỷ lệ bội chi ở mức 5,5%. 

Một phần, thâm hụt ngân sách tăng là do Chính phủ thực thi chính sách kích cầu năm 2009. Tuy nhiên nếu tính cả việc phát hành trái phiếu chính phủ thì thâm hụt ngân sách còn cao hơn nhiều, 9,7% GDP năm 2009 và 8,7% năm 2010.

Kết quả là, thâm hụt ngân sách triền miên ở mức độ cao trong hơn mười năm qua đã làm cho nền kinh tế Việt Nam tăng trưởng trong thế bất cân đối gia tăng, bất ổn kinh tế vĩ mô trở thành vấn đề thường trực. Theo đó nợ Chính phủ đã gia tăng. Dư nợ chính phủ năm 2001 chiếm 35,7% GDP tăng lên 41,1% GDP năm 2010. Về quy mô dư nợ chính phủ, trong vòng 10 năm đã tăng 5,4% GDP. Về cơ cấu, dư nợ vay nước ngoài của Chính phủ có xu hướng giảm dần từ khoảng 82% tổng dự nợ chính phủ năm 2001 xuống còn khoảng 60% năm 2010. 

Tuy nhiên nợ công bao gồm nợ chính phủ/nợ ngân sách, nợ được chính phủ bảo lãnh và nợ của chính quyền địa phương có những rủi ro tiềm ẩn. Tính đến năm 2010, dư nợ công đã tăng lên và chiếm khoảng 53% GDP từ khoảng 36,5% GDP năm 2001!

9 định hướng chính sách tài khoá

TS. Đinh Văn Nhã, Phó chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách của Quốc hội

Thứ nhất cần tăng cường sự gắn kết giữa chiến lược tài chính Nhà nước với chiến lược phát triển kinh tế xã hội. Ngân sách là công cụ để thực hiện các mục tiêu chính sách kinh tế xã hội. Do nguồn lực tài chính, ngân sách là có hạn nên việc phân bổ và sử dụng nguồn lực tài chính cần phải gắn chặt với các mục tiêu ưu tiên được xác định trong các chiến lược về phát triền kinh tế xã hội trong từng giai đoạn.

Thứ hai, thực hiện cơ cấu lại thu ngân sách Nhà nước trên cơ sở cải cách tổng thể hệ thống chính sách thuế, từng bước tăng tỷ trọng thu ngân sách Nhà nước từ thuế, phí và các nguồn thu trong nước khác; giảm dần sự phụ thuộc vào số thu từ dầu thô, bán tài nguyên; tăng tỷ trọng thuế trực thu trong tổng số thu từ thuế, phí, đồng thời đảm bảo tính công bằng của hệ thống chính sách thu theo hướng giảm thuế suất để tạo điều kiện cho sản xuất kinh doanh phát triển trên cơ sở mở rộng phạm vi, đối tượng nộp thuế.

Thứ ba, nâng cao hiệu quả phân bổ và sử dụng nguồn lực tài chính Nhà nước, phát huy vai trò định hướng của nguồn lực tài chính Nhà nước trong đầu tư phát triển kinh tế - xã hội. Áp dụng các giải pháp triệt để và căn bản hơn để cắt giảm tỷ lệ đầu tư phát triển từ ngân sách Nhà nước, dự kiến 19-20%, kể cả chi từ nguồn thu xổ số kiến thiết, trái phiếu chính phủ đạt khoảng 24- 25% tổng chi ngân sách Nhà nước giai đoạn 2011-2015. 

Thứ tư, nghiên cứu sửa đổi Luật Ngân sách Nhà nước, đổi mới các quy định về phân định nguồn thu, nhiệm vụ chi giữa các cấp ngân sách; nghiên cứu để từng bước xóa bỏ tình trạng lồng ghép của hệ thống ngân sách Nhà nước theo nguyên tắc ngân sách cấp nào do cấp đó quyết định.

Thứ năm, nghiên cứu áp dụng phương pháp lập dự toán ngân sách theo khuôn khổ chi tiêu trung hạn. Đây là cách làm đang được nhiều nước trên thế giới áp dụng. Ưu điểm nổi trội của phương pháp này là tạo được sự ổn định tài khoá trong trung hạn - một giai đoạn có độ dài tương đương với thời kỳ ổn định ngân sách theo quy định của Luật ngân sách Nhà nước năm 2002. 

Thứ sáu, trong quản lý chi ngân sách, từng bước nghiên cứu áp dụng cơ chế quản lý ngân sách gắn với kết quả thực hiện các nhiệm vụ chi trên cơ sở đẩy mạnh phân cấp và trao quyền tự chủ cho người đứng đầu các cơ quan, đơn vị; nâng cao quyền hạn và trách nhiệm của các Bộ, cơ quan, địa phương trong quản lý điều hành ngân sách Nhà nước.

Thứ bảy, tăng cường tính công khai, minh bạch ngân sách. Thực hiện công khai minh bạch trong quản lý sẽ tạo điều kiện cho người dân, cho cộng đồng có thể giám sát, kiểm soát, qua đó hạn chế những thất thoát, lãng phí trong sử dụng nguồn lực. 

Thứ tám, tăng tính thực quyền, hiệu quả và hiệu lực của Quốc hội và hội đồng nhân dân trong quyết định và giám sát ngân sách Nhà nước.

Thứ chín, tăng cường việc tiếp cận thông tin tài khóa cho cơ quan giúp việc của Quốc hội về tài chính ngân sách. Cụ thể, nghiên cứu khả năng đấu nối để Vụ Tài chính - Ngân sách của Văn phòng Quốc hội tiếp cận và truy cập dễ dàng hệ thống thông tin TABMIS mà Bộ Tài chính đang triển khai với hệ thống kho bạc và cơ quan tài chính từ cấp quận, huyện trở lên trong cả nước.

Độ phân cấp của Việt Nam vẫn thấp

TS. Mai Đức Lộc, Trưởng Ban kinh tế Ngân sách của Hội đồng Nhân dân Tp.Đà Nẵng

Việc phân cấp quản lý ngân sách Nhà nước đối với chính quyền địa phương bước đầu được thực hiện theo nguyên tắc dịch vụ công được phân cho cấp nào có khả năng đáp ứng nhanh nhất và tiện lợi nhất cho dân. Theo đó, nguồn kinh phí chi thường xuyên được phân bổ cho mỗi cấp để bảo đảm nguồn lực cho việc cung ứng các dịch vụ công tương ứng. 

Trong lĩnh vực đầu tư phát triển, chính quyền địa phương được phân cấp ngày càng lớn hơn trong quyết định các dự án đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn ngân sách Nhà nước. Cấp tỉnh có thẩm quyền quyết định các dự án nhóm A, B, C (ngoài những dự án quan trọng quốc gia do Thủ tướng Chính phủ quyết định sau khi đã được Quốc hội thông qua chủ trương và cho phép đầu tư), chủ tịch UBND cấp huyện có quyền quyết định các dự án đầu tư có mức vốn đến 5 tỷ đồng và chủ tịch UBND cấp xã đến 3 tỷ đồng.

Phân cấp quản lý ngân sách không những tạo ra nguồn lực tài chính mang tính độc lập tương đối để mỗi cấp chính quyền chủ động thực hiện các chức năng nhiệm vụ của mình, mà còn là động lực khuyến khích mỗi cấp chính quyền và dân cư ở địa phương tích cực khai thác các tiềm năng của mình để phát triển địa phương. 

Nhìn chung có thể thấy trong thời gian qua, xu hướng phân cấp quản lý nói chung, phân cấp quản lý ngân sách Nhà nước nói riêng đang ngày càng mạnh mẽ. Điều đó thể hiện rõ nét trong việc phân cấp nhiều hơn cho chính quyền địa phương về nguồn thu và nhiệm vụ chi ngân sách.

Trong những năm qua, việc phân cấp quản lý ngân sách Nhà nước đã có những chuyển biến đáng kể, nhưng theo đánh giá của các nhà kinh tế, Việt Nam vẫn là một trong những quốc gia có độ phân cấp thấp nhất thế giới. Các chính quyền địa phương chủ yếu là thực hiện các chức năng rời rạc theo chỉ đạo của chính quyền Trung ương, cấp quyết định mức và tiêu chuẩn dịch vụ được cung cấp. Việc đánh giá trình độ phân cấp ở Việt Nam còn thấp là căn cứ vào mức độ kiểm soát của chính quyền địa phương về chính sách thu. Theo cách đánh giá này, chính quyền địa phương ở Việt Nam được coi là không có quyền tự quyết về thuế.

19/09 Chức sắc tôn giáo nghiên cứu Nghị quyết Đại hội XI

19/09/2011 | 21:53:00

Ngày 19/9, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Cần Thơ phối hợp Ban Tuyên giáo thành phố tổ chức Hội nghị giới thiệu và nghiên cứu Nghị quyết Đại hội XI của Đảng cho hơn 100 chức sắc tôn giáo trên địa bàn thành phố.

Hội nghị tập trung giới thiệu Nghị quyết Đại hội XI của Đảng và chương trình hành động của Thành ủy Cần Thơ; phổ biến một số chủ trương, đường lối chính sách pháp luật của Đảng và Nhà nước về tôn giáo; về tình hình biển Đông và vai trò chức sắc tôn giáo trong công tác phòng chống tệ nạn xã hội ở địa phương.

Ban tổ chức hội nghị dành thời gian để giảng viên giải đáp câu hỏi do các đại biểu đặt ra và cùng trao đổi làm sáng tỏ những vấn đề mà đa số đại biểu quan tâm.

Hội nghị lần này nhằm giúp giới chức sắc các tôn giáo nắm vững những quan điểm, nội dung cơ bản trong các văn kiện Đại hội XI của Đảng, chương trình hành động tại địa phương, tạo sự tin tưởng, đồng thuận cao trong chức sắc, tín đồ các tôn giáo trong thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, tăng cường, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, tham gia các cuộc vận động, các phong trào thi đua yêu nước tại địa phương./.

Trần Khánh Linh (TTXVN/Vietnam+)

19/09 "Bộ Quốc phòng cần tiếp tục đổi mới toàn diện"

19/09/2011 | 21:14:00

Chủ tịch nước Trương Tấn Sang với lãnh đạo Bộ Quốc phòng. (Ảnh: Nguyễn Khang/TTXVN)

Ngày 19/9, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang đã thăm và làm việc với lãnh đạo Bộ Quốc phòng về tình hình thực hiện nhiệm vụ trọng tâm năm nay.

Đại tướng Phùng Quang Thanh, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng cùng các lãnh đạo chủ chốt của Bộ, Tư lệnh các quân binh chủng đã báo cáo Chủ tịch nước Trương Tấn Sang tình hình hoạt động của quân đội thời gian qua.

Theo đó việc thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, quân sự từ Bộ đến các đơn vị được thực hiện tốt. Các cấp, ngành, địa phương cũng đã từng bước nâng cao chất lượng, tăng cường tiềm lực công tác quân sự, quốc phòng giữ vững chủ quyền quốc gia làm thất bại các âm mưu, hoạt động chống phá của các thế lực thù địch. Các sự kiện lớn về chính trị, ngoại giao của đất nước được bảo vệ an toàn.

Phát biểu tại hội nghị, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang đánh giá cao những kết quả mà Bộ Quốc phòng đạt được trong thời gian qua. Trong đó, đã làm tốt chức năng tham mưu cho Đảng về công tác quân sự quốc phòng và thực hiện nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền quốc gia, góp phần giữ vững môi trường hòa bình và an ninh chính trị đất nước; phối hợp tốt với Bộ Công an giữ vững an ninh trật tự, góp phần vào thành công Đại hội XI của Đảng, cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XIII và Hội đồng Nhân dân các cấp và các sự kiện chính trị đối ngoại quan trọng khác.

Chủ tịch nước Trương Tấn Sang căn dặn lãnh đạo chỉ huy các cấp trong quân đội, cần tiếp tục đổi mới toàn diện, mạnh mẽ sự lãnh đạo, chỉ đạo về thực hiện nhiệm vụ quân sự, quốc phòng; tiếp tục triển khai đường lối quân sự quốc phòng theo đúng tinh thần Nghị quyết Đại hội XI của Đảng, phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

Ông Trương Tấn Sang cũng đề nghị Bộ Quốc phòng cần có những giải pháp hiệu quả để cụ thể hóa các Nghị quyết Trung ương vào quá trình huấn luyện-đào tạo, trang bị, nâng cao khả năng sẵn sàng chiến đấu, chủ động đáp ứng yêu cầu mới ngày càng cao hơn, phát huy sức mạnh tổng hợp toàn dân tộc, của cả hệ thống chính trị, thực hiện tốt mục tiêu nhiệm vụ bảo vệ vững chắc độc lập chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ, góp phần giữ vững môi trường hòa bình để xây dựng đất nước, thực hiện thắng lợi công cuộc công nghiệp hóa-hiện đại hóa đất nước./.

(TTXVN/Vietnam+)

19/09 Chủ tịch nước tiếp Trưởng đại diện của IMF ở VN

19/09/2011 | 20:10:00

Chủ tịch nước Trương Tấn Sang tiếp Trưởng Văn phòng Đại diện thường trú của IMF tại Việt Nam Benedict Bingham. (Ảnh: Nguyễn Khang/TTXVN)

Ngày 19/9, tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang đã tiếp ông Benedit Bingham, Trưởng đại diện Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đến chào từ biệt nhân hoàn thành nhiệm kỳ công tác tại Việt Nam.

Phát biểu tại buổi tiếp, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang hoan nghênh những nỗ lực của ông Benedit Bingham, cùng sự hợp tác chặt chẽ giữa IMF với các cơ quan chức năng Việt Nam trong thời gian qua.

Chủ tịch nước Trương Tấn Sang khẳng định, nhờ sự hỗ trợ tích cực của IMF, hoạt động chỉ đạo điều hành kinh tế vĩ mô của các cơ quan chức năng của Việt Nam ngày càng hiệu quả, đưa Việt Nam từ một nước còn nhiều thiếu thốn, đến vị thế của quốc gia đang phát triển, có nhiều tiềm năng hợp tác với bạn bè quốc tế.

Bên cạnh đó, nhìn lại bối cảnh tình hình tài chính, thị trường trên thế giới và trong khu vực, Việt Nam còn nhiều thách thức trong việc bình ổn thị trường, ổn định kinh tế vĩ mô, đảm bảo an sinh xã hội.

Chủ tịch nước mong muốn IMF tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành của Việt Nam để có những tư vấn chính sách hiệu quả, thiết thực, giúp Việt Nam thành công trong đổi mới mô hình tăng trưởng, tái cơ cấu nền kinh tế.

Ông Trương Tấn Sang mong ông Sanjay Kalra, người kế nhiệm chức vụ Trưởng đại diện IMF tại Việt Nam tiếp tục kế thừa thành tựu, đưa quan hệ IMF với các bộ, ngành Việt Nam lên tầm cao mới.

Ông Benedit Bingham bày tỏ thời gian qua cá nhân ông và IMF đã nhận được sự quan tâm hỗ trợ của các bộ, ngành chức năng ở Việt Nam. Nhờ sự hợp tác chặt chẽ đó, IMF tại Việt Nam đã có những đánh giá tư vấn chính xác, hỗ trợ tích cực các cơ quan chức năng Việt Nam trong điều hành kinh tế vĩ mô.

Ông Benedit Bingham tin tưởng những người kế nhiệm sẽ hoàn thành tốt công việc của IMF tại Việt Nam trong nhiệm kỳ tới./.

Hoàng Giang (TTXVN/Vietnam+)

19/09 Toàn văn Sách trắng về "Phát triển hòa bình của Trung Quốc"

Thứ hai, 19 Tháng 9 2011 16:33

Ngày 6/9/2011, Văn phòng báo chí Quốc vụ viện Trung Quốc đã công bố Sách Trắng về “Phát triển hòa bình của Trung Quốc”. Sách trắng đề cập về nguồn gốc, mục tiêu phát triển hòa bình, phương châm chính sách đối ngoại cũng như ý nghĩa của việc phát triển hòa bình của Trung Quốc. Toàn văn Sách trắng như sau:

Mục lục

I- Mở ra con đường phát triển hòa bình của Trung Quốc

II- Mục tiêu chung của việc phát triển hòa bình của Trung Quốc

III- Phương châm chính sách đối ngoại của việc phát triển hòa bình của Trung Quốc

IV- Phát triển hòa bình của Trung Quốc là sự lựa chọn tất yếu của lịch sử

V- Ý nghĩa thế giới của việc phát triển hòa bình của Trung Quốc

19/09 [phong su] Nước mắt phu vàng - Kỳ cuối: Những nấm mồ phu

Thứ Hai, 19/09/2011, 04:11 (GMT+7)

TT - Lên khỏi hầm, ra khỏi bãi vàng tôi mới biết mình may mắn còn sống. Nghĩ lại câu chuyện về cái chết của những đồng nghiệp xấu số nằm lại chốn rừng sâu, tôi cứ ám ảnh mãi.

Ngôi mộ Ba Mũ của các phu vàng chết do bị ngạt khí mìn trong khe suối 45 (Phước Xuân, Quảng Nam) - Ảnh: Hoàng Lộc

Mộ đá

Tôi được Đông, trước đây từng “bán sức” làm phận phu phen tại nhiều bãi vàng, nhận lời dẫn vào rừng sâu để thắp nén nhang trên mộ những phu vàng xấu số. “Mua thêm nhang để thắp cho mấy anh ấm lòng, chứ ở giữa rừng sâu cô quạnh lắm!” - Đông không quên căn dặn.

Lúc ngồi nghỉ bên gốc cây cổ thụ, Đông nói như chiêm nghiệm: “Đời phu vàng ngắn ngủi lắm, sống ngày nào biết ngày đó. Lâu lâu sập hầm chết một vài người là chuyện bình thường. Đau xót hơn, nhiều vụ sập hầm chết người chủ cai không thèm đưa thi thể lên mà để nằm dưới hầm sâu lạnh lẽo, nhiều người chết chẳng biết gốc gác quê hương. Có người chết vì sập hầm thì chủ cai đổ thừa chết do hút chích xì ke. Phận phu vàng sống đã khổ, chết còn khổ hơn”.

Không khí như u uất, lạnh lẽo hơn khi Đông kể tôi nghe về một phu vàng người Nghệ An chết cách đây không lâu: “Nó chết vì dính ma túy. Bao nhiêu tiền của làm ra đều đổ vào ma túy, khi sức làm không đủ tiền hút nó trở thành nô lệ làm suốt ngày đêm. Một thời gian sau nó thân tàn ma dại, lở loét đầy mình, mọi người thấy tội quá đưa ra bệnh viện thị trấn thì nó chết ngay trên đường đi. Thi thể được mọi người chôn ở nghĩa địa phu vàng tại thị trấn Khâm Đức!”.

Đường vào khu mộ heo hút. Có chỗ dốc đứng, chỗ phải len lỏi dưới những khe suối có tán rừng rậm. Trên đường vào khe suối 45 (xã Phước Xuân), mộ phu vàng tôi ghé đến đầu tiên là ngôi mộ đá.

Ngôi mộ nhỏ bé, nằm nép mình sát lối đi, bên kia là khe suối nước chảy róc rách. Đúng như tên gọi, ngôi mộ được phủ quanh bằng một lớp đá dày, hòn lớn bằng bắp chân, nhỏ bằng bắp tay. Những viên đá trải qua mưa nắng lâu ngày ngả màu rong rêu, cũ kỹ. Trên ngôi mộ có một chân nhang với vô số gốc nhang lạnh ngắt, lá khô rụng phủ gần kín. Cạnh ngôi mộ là một cây cổ thụ, trên thân cây có một bàn thờ và một lư hương lớn. Trên lư hương có một số nhang được thắp lâu ngày chỉ còn trơ lại chân hương, nhưng cũng có nhiều gốc hương còn mới vừa được thắp lên thoang thoảng mùi thơm.

Lâu lâu có người đi ngang ghé vào một lúc thắp nén nhang, đắp vài viên đá rồi tiếp tục lặng lẽ lên đường. “Mỗi khi có việc qua đây mọi người đều dừng lại ít phút thắp nhang trên phần mộ của phu vàng xấu số để mộ phần bớt lạnh lẽo” - Đông nói.

Câu chuyện về cái chết của phu vàng nằm dưới nấm mồ kia chỉ là những câu chuyện lắp ghép được kể lại. Không tên, không tuổi, chẳng ai biết chính xác người nằm dưới ngôi mộ kia tên gì, ở đâu, mất vào thời gian nào, chỉ biết “Nhiều phu vàng vẫn truyền tai nhau về người nằm dưới ngôi mộ đá này là một phu vàng đứng tuổi chết vì bị bệnh sốt rét. Nghe bảo rằng người này bị sốt rét rất nặng, giữa rừng sâu không có thuốc men gì nên đi bộ ra thị trấn Khâm Đức mua thuốc điều trị. Chưa kịp ra đến thị trấn tìm thuốc thì chết khi đang ngồi tựa vào gốc cây bên đường để nghỉ. Sau khi được phát hiện, người đi đường đã đào hố chôn cất sát ngay gốc cây, cạnh khe suối nơi người đàn ông xấu số gục chết và đắp đá tránh nước chảy xói mòn mất thi thể” - Đông lấy từ trong túi ra một bó nhang thắp và kể. Giữa núi rừng thâm u, mùi hương nghe rờn rợn.

Mộ Ba Mũ

Tôi tiếp tục xách balô vào mộ Ba Mũ nằm sâu tận cùng trong khe suối 45. Mưa rừng nhỏ lộp bộp trên những tán cây càng làm tăng vẻ u tịch. Suốt chặng đường hơn ba giờ băng rừng vượt suối vào khu mộ, tôi bắt gặp từng “đội quân” phu vàng gồng trên lưng balô hàng nặng trĩu tiếp tục vào rừng sâu.

Rải rác trên đường đi, một số hầm vàng đã ngừng hoạt động, cạnh đó là những bàn thờ nhỏ lạnh tanh. Hỏi chuyện mồ Ba Mũ, người đi rừng ai cũng biết và trong câu chuyện họ kể vẫn còn vương vẻ sợ hãi, kinh hoàng về cái chết của ba phu vàng xấu số cách đây tròn một năm.

Điều khiến ngôi mộ này đặc biệt hơn cả so với những ngôi mộ phu vàng khác tôi từng gặp: ngôi mộ chỉ là căn chòi nhỏ phủ bạt, bên trong có một bàn thờ lớn đặt sát vách núi nằm cạnh miệng hầm vàng ngừng khai thác lâu ngày. Trên bàn thờ có ba lư hương, ba mũ bảo hộ màu vàng treo đối xứng với ba lư hương cắm đầy gốc nhang lạnh ngắt. Tên tuổi, quê quán, ngày mất... không hề có. “Gọi là mồ Ba Mũ vì chỉ có ba chiếc mũ làm tên tuổi thôi” - ông Mỹ, chủ bãi vàng cạnh đó, lý giải.

Bên chén trà, ông Mỹ nhớ lại câu chuyện đau lòng một năm về trước: “Đó là một chiều mưa tầm tã. Vừa nổ mìn xong, ba phu vàng lao lên khỏi miệng hầm đợi khói mìn bay hết mới vào khuân đá, gặp lúc chủ cai đi nhậu đâu về say khướt thấy ba phu vàng đang ngồi đánh bài nên quát tháo, bắt xuống hầm khuân đá. Lao xuống không thấy động tĩnh gì nên chủ cai gọi người kiểm tra, ai dè cả ba đã chết dưới hầm vì ngạt khí mìn”.

Nhấp ngụm trà, ông Mỹ tiếp tục kể: “Cả lán huy động gần chục chiếc máy nổ để kéo người lên với hi vọng có người còn sống nhưng chẳng chiếc máy nào chịu nổ, khi kéo được người lên thì đã cứng hết cả rồi”.

Thi thể phu vàng ngay sau đó được chủ cai đưa lên chôn ngay cạnh hầm vàng. Nghe đâu họ đều quê ở miền Bắc. Mới đây người nhà của ba phu vàng xấu số tìm đến bốc mộ mang về, chẳng ai biết tên tuổi họ là ai.

“Mấy ảnh thiêng lắm, hôm trước mấy phu vàng mới vào nghịch ngợm lấy mũ ra đội, tối ngủ mấy anh về nhắc nhở đừng lấy mũ, hãy trả mũ cho các anh” - tôi lạnh người khi nghe ông Mỹ kể.

Ông bảo họ chết giữa rừng nhưng còn may mắn được chôn cất, thờ phụng. Nhiều phu vàng khác chết không ai chôn cất, thi thể cứ trôi dạt khe suối này qua khe khác đến lúc chỉ còn trơ mỗi bộ xương.

Chiếc bàn thờ trên đó có ba chiếc mũ ngả màu và ba lư hương là do chính tay ông Mỹ lập ra để thắp nhang cho những phu vàng xấu số bớt lạnh ở giữa rừng sâu. Vợ ông Mỹ ngồi cạnh bên góp thêm vào câu chuyện: “Mồng một, rằm hay ngày lễ vợ chồng tui lại ra thắp nén nhang cho các anh được ấm lòng. Nhiều phu vàng đi làm dù không quen mặt, biết tên cũng ghé qua thắp nhang phần vì cảm thương cho phận người ngắn ngủi, phần cầu mong các anh phù hộ cho mình”.

Câu chuyện của vợ chồng ông Mỹ kết thúc, cơn mưa chiều cũng vừa dứt. Tôi thắp lên bàn thờ phu vàng ba nén nhang mà lòng xót xa khi nghĩ về chuyện những thân phận con người...

HOÀNG LỘC

Tin bài liên quan:

>> Kỳ 1: Vào hầm
>> Kỳ 2: Vắt sức giữa rừng
>> Kỳ 3: Phận phu nữ
>> Kỳ 4: Trăm nẻo đường phu

Trung Quốc khống chế Việt Nam trên lãnh vực Chính trị

2011-09-19  Mặc Lâm, biên tập viên RFA

Sách lược của Trung Quốc nhằm kiểm soát chặt chẽ Việt Nam trong ba lĩnh vực kinh tế, chính trị và văn hoá là khá lộ liễu.

AFP

Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng và 

Ủy viên Quốc vụ viện Đới Bỉnh Quốc (trái) - 

Ngày 7 tháng 9, 2011

Trong bài trước chúng tôi đã ghi lại những nét chính Trung Quốc muốn kiểm soát và thao túng nền kinh tế Việt Nam như thế nào. Tiếp tục loạt bài, hôm nay xin được chia sẻ những yếu tố chính trị mà Trung Quốc đã dùng để áp lực lên hệ thống cầm quyền Việt Nam nhằm phục vụ kế sách bá quyền đại hán của họ. Mặc Lâm tổng hợp các sự kiện quan trọng đã xảy ra trong thời gian gần đây nhằm phác thảo hình ảnh tổng thể những diễn tiến rất nguy hiểm cho nền độc lập của Việt Nam.


Sau khi cuộc chiến biên giới năm 1979 kết thúc với nỗi căm phẫn tột cùng vì bị mất mát và phá hoại từ con người tới cơ sở vật chất, không ai tin rằng chỉ 12 năm sau, năm 1991 cuộc chiến ấy đã được đặt sang một bên để một lần nữa Việt Nam mở rộng vòng tay thu nhận 16 chữ vàng từ người mới đánh giết mình hôm qua để yên sống theo kinh nghiệm lịch sử của hàng ngàn năm về trước.

Đồng sàng dị mộng

Tuy nhiên lần này khác. Sự sụp đổ của chế độ Cộng sản Liên sô làm Việt Nam hụt hẫng. Lổ hỗng khổng lồ của chủ nghĩa xã hội không dễ trám đã đẩy chính quyền Việt Nam dựa vào Trung Quốc tìm một đồng minh từ người láng giềng đồng sàn dị mộng này. Trung Quốc hơn ai hết biết rõ điều đó và kế hoạch dùng Việt Nam như một trái độn tiến xuống phương Nam đã hình thành một cách chóng vánh.

Sự sụp đổ của chế độ Cộng sản Liên sô làm Việt Nam hụt hẫng. Lổ hỗng khổng lồ của chủ nghĩa xã hội không dễ trám đã đẩy chính quyền Việt Nam dựa vào Trung Quốc tìm một đồng minh từ người láng giềng đồng sàn dị mộng này. Trung Quốc hơn ai hết biết rõ điều đó...

Ngư dân Việt Nam bị Trung Quốc
bắt lên tàu năm 2009.
Nguồn báo TQ

Diễn tiến các cột mốc thời gian xảy ra từ năm 2005 tới nay cho thấy sự chín muồi của kế hoạch mà Trung Quốc đặt ra đã tới lúc trình diễn phần kết của một vở kịch dài.

Máu ngư dân bắt đầu đổ

Sau những thăm hỏi nồng thắm của cán bộ hai nước, ngày 8 tháng 1 năm 2005, tàu hải quân Trung Quốc nã súng bắn chết 9 người và làm bị thương nhiều ngư dân Việt Nam khác nhưng Người phát ngôn Trung Quốc nói đó là những tàu "ăn cướp có vũ trang nghiêm trọng trên biển". 9 nạn nhân Việt Nam vĩnh viễn không được minh oan nhưng nghiêm trọng hơn, vụ giết người trên biển đầu tiên này do kẻ thủ ác không bị Bộ Ngoại giao Việt Nam vạch mặt trước dư luận quốc tế đã kéo theo hàng loạt vụ khác hai năm sau đó.

Một điều lạ lùng là hầu hết các vụ giết người, cướp của, đòi tiền chuộc ngoài biển thường xảy ra sau những cuộc viếng thăm hữu nghị của giới chức cao cấp của Việt Nam sang thăm Bắc Kinh.

Một điều lạ lùng là hầu hết các vụ giết người, cướp của, đòi tiền chuộc ngoài biển thường xảy ra sau những cuộc viếng thăm hữu nghị của giới chức cao cấp của Việt Nam sang thăm Bắc Kinh.

Ngày 23 tháng 8 năm 2006 Tổng bí thư Nông Đức Mạnh viếng thăm hữu nghị Trung Quốc thì tám tháng sau, đầu tháng 4 năm 2007 hải quân Trung Quốc bắt giữ 4 thuyền đánh cá Việt Nam gốm 41 người đòi tiền chuộc.

Ngày 10 tháng 4 năm 2007 Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng tuyên bố tại Bắc Kinh rằng "chưa bao giờ quan hệ hợp tác hữu nghị Việt Trung tốt như hiện nay" thì chỉ hơn hai tháng sau ngày 27 tháng 6 năm 2007 tàu hải quân Trung Quốc lại bắn ngư dân Việt Nam làm bị thương 6 công nhân trên tàu.

Sau đó là một loạt đánh phá của tàu hải quân Trung Quốc đối với ngư dân Việt Nam. Hàng trăm người bỏ thây trên biển. Hàng trăm con tàu không còn hoạt động được đẩy cả làng cá Lý Sơn vào chỗ tận cùng bế tắc.

Bịt miệng dân, ai ra lệnh?...

Nước lớn lấn áp nước nhỏ là chuyện thường thấy trên thế giới nhưng chuyện hiếm thấy là nước bị hà hiếp lại cấm con dân mình lên tiếng chống đối thì có lẽ chỉ Việt Nam mới có.


Các cuộc biểu tình chống Trung Quốc xảy ra sau khi hàng loạt nước Bắc phi và Trung đông tan rã có phải là lý do để Việt Nam lo ngại vết xe này lan sang nguy hiểm cho chế độc hay không? Câu trà lời có thể không khó nếu quay ngược thời gian về năm 2007 khi phong trào biểu tình chống Trung Quốc chưa bị chi phối bởi cách mạng Hoa nhài đã bị chính quyền thẳng tay đàn áp.

Biểu tình chống Trung Quốc blogger Điều Cày
bị bắt ngày 19 tháng Tư năm 2008 cho tới
bây giờ vẫn bặt vô âm tín.
Source NguyenTienTrung

Ngày 9 tháng 12 năm 2007 sau các vụ giết người của Trung Quốc đối với đồng bào Việt Nam, hàng trăm thanh niên tập trung biểu tình trước Sứ quán Trung Quốc tại Hà Nội và Lãnh sự quán Trung Quốc tại TPHCM. Kết quả là hàng loạt người bị nhà nước bắt giữ, trù dập mãi cho tới ngày nay, tức là 5 năm sau, sổ đen công an vẫn còn ghi tên của họ. Blogger Điều Cày bị bắt giữ sau đó vào ngày 19 tháng Tư năm 2008 tại Đà Lạt cho tới bây giờ vẫn bặt vô âm tín.


Sự kiện tàu Hải giám của Trung Quốc ngang nhiên cắt cable của tàu thăm dò dầu khí PetroVN vào ngày 27 tháng 5 năm 2011 đã làm bùng lên sự uất ức của dân chúng. Bà Khương Du, người phát ngôn Trung Quốc đã lên tiếng cho rằng tàu Việt Nam xâm phạm vùng biển của Trung Quốc lại càng tăng thêm sự uất ức của toàn thề người dân Việt Nam.
Về phía Việt Nam, ngoại trừ cuộc họp báo trong nước của PetroVN, Bộ Ngoại giao không đưa ra một kháng thư đủ mạnh để cảnh cáo Trung Quốc như thông lệ ngoại giao quốc tế, mà ngược lại, gửi một Thứ trưởng Ngoại giao âm thầm sang Bắc Kinh để nói chuyện khiến câu hỏi ngày một lớn hơn.
Kỹ sư Vi Toàn Nghĩa, một người lính cấm súng nhiều năm trong cuộc chiến Việt Nam hiện sống tại Hà Nội cho biết những những nhận xét của ông:

Cái vụ cắt cable tôi thấy rất là buồn cười khi ông thứ trường của mình chả ai mời lại mò sang xin lỗi họ thay vì họ phải sang xin lỗi ta! Và vừa rồi Bộ ngoại giao lại mời một ông phó tỉnh Trung Quốc sang thăm là như thế nào?

Kỹ sư Vi Toàn Nghĩa

-Cái khó khăn nhất của mình bây giờ là người phụ trách họ không dám đứng thẳng. Nếu đổ cho người ta bán nước thì cũng hơi quá. Trong các xung đột ngoài biển đối với nước khác người ta xử trí rất là dõng dạc mặc dù nước người ta nhỏ hơn mình. Người ta triệu đại sứ lên trao kháng thư và đấy là điều nhà nước phải làm thế nhưng chúng ta lại không làm.
Cái vụ cắt cable tôi thấy rất là buồn cười khi ông thứ trường của mình chả ai mời lại mò sang xin lỗi họ thay vì họ phải sang xin lỗi ta! Và vừa rồi Bộ ngoại giao lại mời một ông phó tỉnh Trung Quốc sang thăm là như thế nào?


Các cuộc biểu tình của thanh niên, trí thức Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh sau khi tàu Việt Nam bị cắt cable như một tiếng chuông cảnh tỉnh nhà cầm quyền. Thế nhưng ngược lại, người ta thấy chính quyền hình như nhận được một lệnh mật nào đó, khi thì buông khi thì nắm….để cuối cùng không một cuộc biều tình chống Trung Quốc nào được phép xảy ra.




Ông Lê Hiếu Đằng, nguyên phó chủ tịch Mặt trận tổ quốc Việt Nam cho biết nhận xét của ông:
-Tình hình quan hệ giữa Việt Nam và Trung Quốc cần phải được công khai minh bạch và làm cho dân người ta hiểu rõ. Mà điều cần hiểu rõ nhất là âm mưu bành trướng xâm lươc của Trung Quốc từ trước tới nay là không đổi, bản chất nó như vậy.
Hiện nay nhà nươc Việt Nam đang có biện pháp ngăn chặn tiếng nói của người dân là không đúng bởi vì thật ra đứng về quân sự mà nói thì đất nước chúng ta đối với Trung Quốc rõ ràng mình yếu hơn nhiều, nhưng cái mạnh của chúng ta là ở lòng dân là thực tế hiện nay thành ra phải làm sao khai thác cái thế mạnh này để đối phó với âm mưu của Trung Quốc thì nó mới có hiệu quả.

Hiện nay nhà nươc Việt Nam đang có biện pháp ngăn chặn tiếng nói của người dân là không đúng bởi vì thật ra đứng về quân sự mà nói thì đất nước chúng ta đối với Trung Quốc rõ ràng mình yếu hơn nhiều, nhưng cái mạnh của chúng ta là ở lòng dân là thực tế hiện nay...

Ông Lê Hiếu Đằng

thì đây…

Tiến sĩ Nguyễn Quang A (áo sọc) bị công an
ngăn cản trong cuộc biểu tình chống Trung Quốc
hôm 17-07-2011 tại Hà Nội. Citizen photo

Một việc đáng ngạc nhiên khác là sau khi viếng thăm Trung Quốc, Thứ trưởng quốc phòng Việt Nam là tướng Nguyễn Chí Vịnh thông báo với Trung Quốc rằng "Việt Nam kiên quyết xử lý vấn đề tụ tập đông người ở Việt Nam với tinh thần không để sự việc tái diễn"!


Các cuộc biểu tình vào ngày Chúa Nhật là một vũ khí sắc bén khiến Trung Quốc phải nhìn lại cách cư xử thiếu quân tử của họ nhưng rất tiếc đã bị chính quyền Việt Nam dập tắt. Không những dập tắt mà còn bằng mọi cách ngăn ngừa những ngòi nổ yêu nước về sau khi các phương tiên truyền thông chính thống đua nhau bôi đen nhiều khuôn mặt trí thức yêu nước.


Giáo sư Phạm Duy Hiển, nguyên giám đốc viện nguyên tử Đà Lạt một trí thức tên tuổi có mặt hầu hết trong các cuộc biểu tình cho biết quan điểm của ông:

Những cuộc biểu tình vừa rồi là của người yêu nước không ai có thể phủ nhận chuyện đó trong bất cứ tình huống, lập trường nào. Yêu nước thật sự dám nói lên lòng yêu nước của mình... Chứ còn bây giờ bảo rằng những người biểu tình bị ở nước ngoài hay thế lực nào xúi giục! Tôi chả thấy ai xúi giục cả.

Giáo sư Phạm Duy Hiển

-Những cuộc biểu tình vừa rồi là của người yêu nước không ai có thể phủ nhận chuyện đó trong bất cứ tình huống, lập trường nào. Yêu nước thật sự dám nói lên lòng yêu nước của mình. Còn nhiều người yêu nước nhưng vì nhiều lý do khác ngừơi ta không thực hiện được. Chứ còn bây giờ bảo rằng những người biểu tình bị ở nước ngoài hay thế lực nào xúi giục! Tôi chả thấy ai xúi giục cả. Trong số những người bạn của tôi chẳng ai như thế cả.

Ông Lê Hiếu Đằng phát biểu nhân ngày Lễ tưởng niệm
 đồng bào, chiến sĩ hi sinh trong cuộc chiến đấu bảo vệ
biên giới phía Bắc, Tây Nam và ở Hoàng Sa, Trường Sa
(27/07/2011) Source boxitvn

Sau khi Ủy viên quốc vụ viện đặc trách ngoại giao của Trung Quốc Đới Bỉnh Quốc sang Việt Nam, một phái đoàn quân sự cao cấp do tướng Ngô Xuân Lịch viếng thăm Bắc Kinh đã được ông Tập Cận Bình lên lớp rằng hãy giữ vững ba kiên trì trong quan hệ để cùng có lợi. Ngay trong khi phái đoàn Việt Nam còn ở Bắc Kinh thì Trung Quốc gửi chiếc tàu cá 1.000 tấn ra hỗ trợ cho 500 chiếc tàu cá khác của Trung Quốc đang đánh bắt cá trái phép trên vùng biển Trường Sa của Việt Nam. Có phải Tập Cận Bình đã có kế hoạch từ trước nên khuyên Việt Nam cần phải kiên trì để Trung Quốc hưởng lợi?

Không thể chịu nổi những uẩn khuất mà nhà nước hành xử dưới sức ép của Trung Quốc, nhiều kiến nghị, thư ngỏ của trí thức trong và ngoài nước liên tiếp gửi cho lãnh đạo cao nhất nước. Nhưng như viên đá rơi vào đại dương, không một bức thư nào được trả lời.

Tiếng chuông Lê Hiếu Đằng

Không trả lời cũng mặc, trí thức không chịu thua sự im lặng. Bức thư ngỏ mới nhất của luật gia Lê Hiếu Đằng cũng là bức thư có lời lẽ cứng cỏi nhất yêu cầu nhà nước trả lời trước nhân dân về điều mà ông gọi là hai sự việc cần phải làm rõ. Thứ nhất, tại sao lại cấm biểu tình và thứ hai là lời tuyên bố vượt chức năng của Thứ trưởng quốc phòng Nguyễn Chí Vịnh, có một đoạn ông viết:
"Tôi với tư cách công dân, với tư cách một cử tri của Sài Gòn – TP.HCM dùng quyền chất vấn của mình để các vị làm rõ trước công luận hai sự việc nêu trên vì tôi quan niệm rằng trong một chế độ chính trị độc Đảng nếu Nhà nước không tự nghiêm khắc với chính mình thì hiện tượng lạm quyền, lộng quyền của những cán bộ có chức quyền sẽ làm trầm trọng thêm tệ quan liêu, tham nhũng, chuyên quyền, vi phạm nghiêm trọng đến lợi ích và các quyền công dân, chà đạp lên luật pháp, đe dọa sự tồn vong của dân tộc, của đất nước."
Liệu tiếng chuông Lê Hiếu Đằng có gióng lên được chút chú ý nào từ bốn vị nguyên thủ quốc gia? Ai cũng mong là "có" nhưng liệu sức nặng Trung Quốc sẽ làm các vị tiếp tục im lặng nữa hay không thì còn phải chờ xem.

Copyright © 1998-2011 Radio Free Asia. All rights reserved.

Ý kiến của Bạn

nguyen luy nơi gửi DAHN :

VN loan tu lau roi. Nha dot tu noc,toa bon ban nuoc phan dong cam quyen lanh dao thi 1000nam bac thuoccon chua du

20/09/2011 13:29

david le nơi gửi hochiminh :

khong phai ban nhieu cac ban ak.hoi dan toc viet nam hoi cac ban yeu nuoc,1 su that qua' da man.yeu nuoc cung bi cam,bieu tinh`de phan doi su xam chiem nghiem trong cua bon cho' giac cong san trung quoc,nhung lai bi chi'nh nhung nguoi dung dau cua dan toc minh cam doan va bat.hoi oi cong ly' o dau cho dan toc va nhan dan viet nam day.

20/09/2011 12:14

LANG TU :

Hay co yeu nguoi ma song

20/09/2011 06:29

Nghe Cay nơi gửi Nghe An :

Thưa các vị trong bộ chính trị Việt nam! <br>Ai trong đời rồi cuối cùng phải có chuyến đò về cỏi vĩnh hằng, chẵng nhẽ các vị trường sinh, hảy sống sao cho con cháu ngẩng cao đầu với dân tộc. Chính lối sống đê hèn, bạt nhược của quý vị trước bá quyền Trung Quốc đã ngày càng bán dần đất đai, biển cả cho ngoại xâm. Các vị thữ lập bân nghiên cứu dư luận Việt nam, các vị sẽ hiểu được người dân VN nguyền rủa các vị ntn. Sự uất hận đối với các vị đã vượt sự nhẫn nại, nhất đinh nhân dân Việt Nam phải đứng lên lật đổ các vị, những kẽ bán nước hại dân.

20/09/2011 06:18

Đảng im thin thít nơi gửi Chiếu bí mất nước :

Để cứu nguy tổ quốc, dứt khoát đảng phải chấp nhận đối thoại với thành phần đối lập và từ bỏ độc quyền lãnh đạo, chuyển đổi tiến tới dân chủ đa đảng. Bầu quốc hội lập hiến. Tổng tuyển cử tự do.

19/09/2011 13:31