Đề xuất về an ninh biển của VN được đánh giá cao

22/03/2012

Tuần tra ven biển trên đảo Trường Sa.
(Ảnh: Hoàng Tùng/TTXVN)

Thiếu tướng Nguyễn Đình Chiến, Viện trưởng Viện Chiến lược Quân sự, Bộ Quốc phòng Việt Nam, đã trình bày tham luận có tiêu đề “Tăng cường hợp tác nhằm đối phó với các thách thức an ninh biển," tại Diễn đàn Đối thoại Quốc phòng Quốc tế Jakarta lần thứ hai (JIDD II), với chủ đề tăng cường an ninh và ổn định ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương và thế giới, đã diễn ra trong các ngày từ 21-23/3 tại Jakarta.

Trong tham luận nhấn mạnh an ninh biển đang nổi lên là một trong những thách thức mang tính toàn cầu đáng lo ngại trong thế kỷ 21, bởi nó liên quan đến quyền chủ quyền, quyền tài phán và chủ quyền biển.

Hôm nay, Trung Quốc thảo luận với ASEAN về biển Đông

Thứ sáu 13/01/2012 06:03

ANTĐ - Ngày 12-1, Trung Quốc cho biết nước này sẽ gặp các nước thành viên Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) vào cuối tuần này để thảo luận về việc thực thi một thỏa thuận nhằm đảm bảo hòa bình trên biển Đông.

Cuộc gặp diễn ra tại Bắc Kinh giữa Trung Quốc và 10 nước thành viên ASEAN sẽ bắt đầu hôm nay 13-1. Cuộc gặp sẽ tập trung xem xét việc thực thi Tuyên bố về ứng xử của các bên ở biển Đông (DOC) và trao đổi quan điểm về thúc đẩy hợp tác về thực chất trong khuôn khổ Bộ quy tắc ứng xử của các bên ở biển Đông (COC). DOC được ASEAN và Trung Quốc ký kết năm 2002, trong đó kêu gọi tất cả các bên cùng tuyên bố chủ quyền trên biển Đông (gồm Trung Quốc, Việt Nam, Đài Loan, Malaysia, Brunei và Philippines) không được có những động thái châm ngòi cho những căng thẳng trên vùng biển được cho là giàu nguồn tài nguyên thiên nhiên này.

21/12 Phối hợp thực hiện thỏa thuận cấp cao Việt - Trung

Thứ tư, 21/12/2011, 08:31 GMT+7

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng hôm qua tiếp Ủy viên Quốc vụ Trung Quốc Đới Bỉnh Quốc bên lề Hội nghị Thượng đỉnh các nước Tiểu vùng Mekong mở rộng lần thứ 4 (GMS-4).

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng gặp Ủy viên Quốc vụ Trung Quốc Đới Bỉnh Quốc. Ảnh: TTXVN

Tại buổi tiếp, hai bên bày tỏ vui mừng và đánh giá cao về những tiến triển gần đây trong quan hệ hai nước, nhất là kết quả chuyến thăm chính thức Trung Quốc mới đây của Tổng Bí thư Việt Nam Nguyễn Phú Trọng. Hai bên cũng phối hợp chuẩn bị chu đáo cho chuyến thăm chính thức Việt Nam của Ủy viên Thường vụ Bộ Chính trị, Phó Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thành công tốt đẹp.

Ai hưởng lợi từ DOC – COC?

Tác giả: HUỲNH PHAN

Bài đã được xuất bản.: 28/11/2011 06:00 GMT+7

Vẫn sẽ có những tiến bộ, rất nhỏ và rất từ từ, trong đàm phán COC. Nhưng chỉ đủ để chứng tỏ rằng ASEAN và Trung Quốc đang đi đúng hướng, và sự can dự của Mỹ chỉ làm phức tạp hoá tiến trình này. Trong khi đó, Trung Quốc sẽ tận dụng thời gian để củng cố sức mạnh.

LTS: Đăng đàn trước Quốc hội sáng 26/11, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã thông tin thêm cho nhân dân về tình hình Biển Đông và hai quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa, cũng như chính sách Việt Nam theo đuổi để giành và giữ chủ quyền trên biển.

Trước đó, sau khi kết thúc Hội thảo Quốc tế Biển Đông lần thứ 3 tại Hà Nội vào trung tuần tháng 11 vừa rồi, nhà ngoại giao kỳ cựu của Philippines, ông Rudolfo Severino với những trải nghiệm ở nhiều cương vị khác nhau, tại nhiều nước khác nhau, đã chia sẻ với Tuần Việt Nam những nhận định của cá nhân ông, với tư cách một học giả, về triển vọng giải quyết tranh chấp ở Biển Đông, qua những tiến trình như DOC, hay COC, cũng như sự can dự của bên ngoài vào việc kiềm chế xung đột trong khu vực.

Chỉ nửa năm sau khi rời cương vị tổng thư ký ASEAN cuối năm 2002, ngay sau khi Tuyên bố về Ứng xử của các bên trên Biển Đông được ký kết, ông Rudolfo Severino nhận được lời mời từ Trung tâm Nghiên cứu ASEAN ở Singapore, nơi ông làm giám đốc từ đó đến nay.

Tuần Việt Nam trân trọng giới thiệu

23/09 Nhật Bản ủng hộ Ấn Độ khai thác dầu khí ở biển Đông

Thứ Sáu, 23/09/2011, 07:44 (GMT+7)

TT - Tại hội thảo “Hai nền dân chủ trên biển: vì một châu Á an toàn và tốt đẹp hơn” ngày 20-9 ở New Delhi (Ấn Độ), cựu thủ tướng Nhật Shinzo Abe lên tiếng ủng hộ Ấn Độ tiếp tục thăm dò khai thác dầu khí ở biển Đông.

Tàu sân bay của Ấn Độ trên Ấn Độ Dương - Ảnh: Militaryphotos.net

Theo báo India Times, ông Abe kêu gọi tăng cường hợp tác giữa hải quân hai nước để đảm bảo an toàn các tuyến hàng hải quan trọng ở châu Á. Tuyên bố của ông Abe được đưa ra sau khi Trung Quốc lên tiếng phản đối việc Ấn Độ tham gia thăm dò dầu khí tại hai lô nằm trong vùng đặc quyền kinh tế Việt Nam hồi tuần qua. Chính phủ Ấn Độ cho biết sẽ tiếp tục thăm dò dầu khí ở khu vực nói trên và khẳng định việc hợp tác với Việt Nam là phù hợp theo luật pháp quốc tế.

Đảm bảo an toàn đường biển

Ông Abe cho biết hải quân Nhật có thể tập trận chung với Ấn Độ và Mỹ thường xuyên hơn. Ông lên tiếng kêu gọi Trung Quốc nếu muốn có thể đến tham gia với tư cách quan sát viên của các cuộc tập trận này. Cựu thủ tướng Nhật Abe nhấn mạnh sự hợp tác giữa New Delhi và Tokyo dựa trên các mối lợi ích giữa hai bên trong vấn đề an ninh và hòa bình khu vực.

Ông Abe cho rằng hải quân Ấn Độ và hải quân Trung Quốc nên hợp tác cùng Mỹ để đảm bảo an toàn các tuyến đường biển thương mại và sự ổn định ở châu Á. “Những động thái này đảm bảo thông tin liên lạc trên biển được thông suốt giữa các bên. Nhật và Ấn Độ phải nỗ lực hết mình để bảo đảm an toàn các tuyến hàng hải và duy trì một châu Á ổn định” - ông Abe nói. Đáp lại, Bộ trưởng Quốc phòng Ấn Độ AK Antony cho biết New Delhi sẽ tiếp tục đẩy mạnh các mối quan hệ về quốc phòng với Nhật.

Theo Press Trust of India, trước đó đại sứ Nhật tại Philippines Toshinao Urabe đã kêu gọi các bên tranh chấp chủ quyền ở biển Đông nhanh chóng thông qua Bộ quy tắc ứng xử ở biển Đông (COC). Theo ông Urabe, Tokyo sẽ đưa vấn đề trên ra thảo luận với Tổng thống Philippines Begnino Aquino trong chuyến thăm chính thức Nhật từ ngày 25 đến 28-9.

Nhật có thể làm quan sát viên COC

“Nhật nên tham gia quá trình thương lượng COC với tư cách quan sát viên” - ông Tetsuo Kotani, học giả đến từ Viện Okazaki (Tokyo, Nhật), trao đổi với Tuổi Trẻ ngày 22-9 sau khi tham dự hội thảo của Viện Khoa học xã hội Việt Nam với chủ đề “Hợp tác vì hòa bình, an ninh và phát triển khu vực trong bối cảnh mới”. “Nhật có thể thuyết phục Trung Quốc thương lượng với các nước ASEAN về COC. Nếu có thể, chúng tôi muốn tham gia một phần trong quá trình đó với tư cách quan sát viên” - ông Kotani nói.

Theo học giả Kotani, các nước trong khu vực cần có một COC phù hợp với quy định Công ước của Liên Hiệp Quốc về Luật biển 1982 vì đó “là chìa khóa cho sự ổn định trong khu vực”. Học giả Kotani cho rằng thảo luận về các vấn đề liên quan đến biển Đông cần diễn ra ở cấp cao nhất giữa các nguyên thủ quốc gia, và Nhật có thể đứng ra tổ chức các hội thảo, diễn đàn đa phương cho những thảo luận như vậy.

Theo ông Kotani, giữa Việt Nam nói riêng và Nhật có thể diễn ra các hợp tác song phương trong lĩnh vực hải quân, bắt đầu từ việc đưa tàu thường xuyên thăm viếng nhau đến trao đổi cấp chuyên viên, đào tạo chung và tiến tới tập trận chung. “Chúng ta có thể tập trận ở biển Đông hoặc ở vùng biển của Nhật” - ông Kotani nói.

Biến biển Đông thành khu vực hòa bình, hữu nghị

Báo The Sun Star cho biết tại hội thảo ASEAN về biển Đông diễn ra trong hai ngày 22 và 23-9 ở Manila (Philippines), giới chuyên gia về luật biển thuộc 10 nước thành viên ASEAN đã thảo luận về đề xuất của Manila trong việc xây dựng biển Đông thành một khu vực hòa bình, tự do, hữu nghị và hợp tác.

Bộ Ngoại giao Philippines cho biết ý kiến đúc kết từ hội thảo sẽ được đệ trình lên hội nghị các quan chức cấp cao ASEAN, sau đó được soạn thảo thành các khuyến nghị trình lên các ngoại trưởng ASEAN trước Hội nghị thượng đỉnh ASEAN lần thứ 19 vào tháng 11-2011 tại Bali (Indonesia).

Trung - Mỹ căng thẳng vì Đài Loan Ngày 21-9, Bắc Kinh đã phản ứng gay gắt sau khi Washington công bố thỏa thuận nâng cấp các máy bay chiến đấu F-16 A/B cho Đài Loan với hợp đồng trị giá 5,85 tỉ USD. Tân Hoa xã cho biết Thứ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Trương Chí Quân đã triệu đại sứ Mỹ tại Bắc Kinh Gary Locke để phản đối vụ việc trên. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mã Triều Húc đã yêu cầu Mỹ chấm dứt bán vũ khí và ngừng quan hệ quân sự với Đài Loan. Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho rằng việc Mỹ bán vũ khí cho Đài Loan là trở ngại lớn trong việc thiết lập mối quan hệ ổn định giữa hai nước. M.L.

MỸ LOAN - HƯƠNG GIANG

22/09 East Sea dispute settlement process discussed

Measures to settle disputes in the East Sea peacefully and avoid conflicts on the basis of equality and respect of sovereignty and territorial integrity were discussed at an international seminar in Hanoi on Sept. 21.

At the seminar entitled, “Cooperation for regional peace, security and development in the new context”, almost 80 experts from China, the Philippines, Malaysia, Singapore, Japan, Taiwan and Vietnam discussed the strategic position of the East Sea, new developments in the East Sea and its impacts on regional peace and security. 

Solutions to maintain peace, security and development in the region with a focus on building trust, managing conflicts and cooperating in non-traditional security fields in the new context were also high on the agenda of the seminar. 

To resolve disputes in the East Sea, they said peaceful negotiations though time-consuming are the suitable measure and the interests of concerned nations must be ensured in the process. 

The negotiations must be based on foundations such as international laws, including the 1982 United Nations Convention on the Law of the Sea, as well as the Declaration on the Conduct of Parties in the East Sea towards building the Code of Conduct in the East Sea, they said. 

The experts proposed expansion of the regional network to attract experts from other countries to study and exchange views on related issues and including the more issues in the East Sea into discussions in the ASEAN+3 framework. 

Three major issues relating to the East Sea – territory, security and economics – can be resolved one by one but must be placed in a general context and considered in relation to history, psychology and the emphasis of scholars’ role, they noted.

They suggested the disputes could be solved by choosing shared interests for cooperation and confidence building, along with goodwill and the pursuit of positive implementation.

SGGP/VNA

24/08 Đằng sau sự mềm mỏng hơn của Trung Quốc trong vấn đề Biển Đông

Thứ tư, 24 Tháng 8 2011 00:00 dinh tuan anh

Theo tạp chí “Asia focus” gần đây, bước tiến nhỏ mới đạt được giữa ASEAN và Trung Quốc tại Bali cuối tháng 7 vừa qua chưa làm thay đổi cục diện tình hình. Mặc dù Trung Quốc đưa ra một số tuyên bố mang tính hòa giải nhưng trên thực tế nước này vẫn tìm cách né tránh mọi cam kết thực sự với các nước tranh chấp khác và chưa từ bỏ yêu sách chủ quyền trên hầu hết Biển Đông

Với việc Trung Quốc và ASEAN nhất trí các nguyên tắc thực thi Tuyên bố về cách ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) tại Bali, Inđônêxia vừa qua, dường như Trung Quốc biểu lộ sự điều chỉnh mềm mỏng hơn trong việc giải quyết tranh chấp Biển Đông, hai bên giờ đây có thể bắt tay thúc đẩy các biện pháp xây dựng lòng tin và hợp tác trong các dự án chung tại Biển Đông. 

1/ Trung Quốc mềm mỏng hơn? 

Bước tiến trên đạt được sau khi Trung Quốc từ bỏ lập trường vốn cản trở mọi cuộc đàm phán về Biển Đông. Trước đây, một số nước có tranh chấp như Việt Nam muốn ASEAN tham gia giải quyết tranh chấp và thảo luận tập thể mọi vấn đề trước khi đàm phán với Trung Quốc. Công thức này bị Trung Quốc kiên quyết bác bỏ và coi giải quyết tranh chấp là công việc giữa Trung Quốc với từng quốc gia hữu quan. Tại cuộc gặp ASEAN - Trung Quốc trước thềm Diễn đàn khu vực ASEAN (ARF) vừa qua, Trung Quốc đã từ bỏ lập trường này, nhờ đó khai thông bế tắc thực thi DOC sau gần một thập kỷ qua kể từ khi văn kiện này được thông qua năm 2002. Trung Quốc biểu lộ sự điều chỉnh mềm mỏng này xuất phát từ các lý do sau: 

- Thứ nhất, bối cảnh chính trị ở khu vực hiện đã thay đổi đáng kể từ năm 2009 khi Mỹ khởi đầu tái can dự với khu vực bằng cách tham gia Hiệp ước hợp tác và thân thiện Đông Nam Á (TAC). Các nước khác như Nga và Ấn Độ cũng thúc đẩy ảnh hưởng tại khu vực. Trung Quốc giờ đây đã mất đi vị thế độc tôn điều phối quan hệ với ASEAN. Tại Hội nghị cấp cao Đông Á tháng 11 tới, chắc chắn các nước lớn sẽ biểu lộ lợi ích chiến lược của họ trong các vấn đề mà họ sẽ nêu ra, chẳng hạn như trong vấn đề an toàn hàng hải các nước sẽ nêu ra các thách thức tương lai đối với việc duy trì khu vực tranh chấp tự do đi lại và an toàn. Nước chủ nhà Inđônêxia cũng sẽ giải quyết các vấn đề cốt yếu liên quan đến nhu cầu hàng hải nội khối ASEAN, trong đó có Biển Đông. Vì thế sớm muộn Trung Quốc không thể tiếp tục phủ nhận ASEAN với tư cách là một bên tham gia giải quyết tranh chấp. 

- Thứ hai, việc Trung Quốc nhất trí với vai trò của ASEAN trong xây dựng các nguyên tắc thực thi Tuyên bố ứng xử ngay trước thềm hội nghị ARF là một chiến thuật ngoại giao, nhằm tránh ASEAN đẩy tranh chấp Biển Đông vào chương trình nghị sự của ARF, một diễn đàn quốc tế rộng rãi hơn, trong đó có sự tham gia của Mỹ. Với động thái này, Trung Quốc đã khiến ARF không thể làm gì khác ngoài việc ra tuyên bố ủng hộ kết quả đạt được giữa Trung Quốc và ASEAN, dù kết quả đó không mang lại một giải pháp lâu dài cho vấn đề an ninh Biển Đông. 

- Thứ ba, các nhà lãnh đạo Trung Quốc và ASEAN từ lâu đã cam kết là đối tác đối thoại của nhau, hợp tác để kiến tạo hòa bình và thịnh vượng chung của khu vực. Trung Quốc hiện là đối tác thương mại lớn thứ tư của ASEAN và tháng 4 vừa qua ASEAN đã vượt Nhật Bản để trở thành đối tác thương mại lớn thứ ba của Trung Quốc. Tổng kim ngạch thương mại song phương năm 2010 đạt 293 tỷ USD, tăng gấp đôi so với 141 tỷ USD năm 2009 và trong 6 tháng đầu năm nay, thương mại song phương tiếp tục tăng 26% so với cùng kỳ năm ngoái. Tuy nhiên trong 9 năm qua, hai bên không có những tiến triển trong việc giải quyết vấn đề Biển Đông mà còn khiến vấn đề này xấu đi, đặc biệt là các va chạm gần đây giữa Trung Quốc với Philíppin và Việt Nam. Trung Quốc hiểu rằng các nước có tranh chấp như Việt Nam và Philíppin sẽ tiếp tục đòi giải quyết tranh chấp và ASEAN tất yếu sẽ bị kéo vào các cuộc tranh cãi với Trung Quốc. Vì thế để tránh gây tổn hại cho mối quan hệ có nhiều lợi ích với ASEAN, Trung Quốc không còn cách nào khác là tỏ tín hiệu hữu hảo bằng thái độ sẵn sàng giải quyết mọi bất đồng với ASEAN, trong đó có vấn đề Biển Đông, vào thời điểm hai bên kỷ niệm 20 năm thiết lập quan hệ. 

- Thứ tư, Trung Quốc hiểu rằng Biển Đông sẽ trở thành cuộc chơi chính trị kể từ khi Việt Nam làm Chủ tịch ASEAN năm ngoái nhưng các cuộc vận động hành lang của Trung Quốc tại các nước ASEAN trong một năm qua không gây được ảnh hưởng đáng kể. Trước đó, khi Thái Lan là chủ tịch ASEAN năm 2009, Trung Quốc đã tránh được áp lực tranh cãi về vấn đề Biển Đông khi Thái Lan tìm cách né tránh vấn đề này với lập luận rằng đây là vấn đề song phương giữa các nước hữu quan với Trung Quốc. Dấu ấn này khiến Trung Quốc có niềm tin rằng việc nhất trí với ASEAN các nguyên tắc thực thi DOC giúp Trung Quốc tránh được áp lực quốc tế không chỉ trước mắt mà còn trong vài năm nữa khi các chủ tịch ASEAN tương lai đều không muốn căng thẳng với nước này. Với quan hệ song phương Trung Quốc - Campuchia phát triển mạnh từ năm 2000 đến nay, Campuchia khi làm chủ tịch ASEAN năm 2012 sẽ thận trọng tránh để Trung Quốc coi là kẻ tiếp tay cho việc quốc tế hóa vấn đề Biển Đông. Trong năm 2013, Brunây làm Chủ tịch ASEAN, dù là một bên tranh chấp nhưng Brunây sẽ chủ trương “ngư ông đắc lợi” thay vì có các động thái gây trở ngại cho quan hệ với Trung Quốc. Nếu năm 2014 Mianma làm Chủ tịch ASEAN thì môi trường khu vực càng thuận lợi cho Trung Quốc. Trong những năm này, Trung Quốc có thể tái định hình quan hệ mới với ASEAN. 

- Thứ năm, căng thẳng dịu đi trong quan hệ với Mỹ cũng là một nhân tố khiến Trung Quốc bày tỏ thái độ hợp tác với ASEAN. Năm ngoái Việt Nam và Philíppin nhờ thái độ cứng rắn của Mỹ đã hướng trọng tâm các hội nghị ASEAN vào giải quyết tranh chấp Biển Đông. Tuy nhiên, bước sang năm nay cả Trung Quốc lẫn Mỹ đều thấy cần phải tránh đối đầu để hợp tác giải quyết các vấn đề chiến lược quan trọng hơn đối với lợi ích của hai nước, như thương mại và tài chính. Những khó khăn kinh tế hiện nay đang làm suy yếu vị thế của Mỹ tại khu vực và đây là lý do Mỹ mềm mỏng hơn so với năm 2010 về vấn đề Biển Đông. Để đáp lại theo cách có lợi nhất, Trung Quốc bày tỏ thái độ tích cực với ASEAN bằng việc xây dựng các quy tắc thực thi DOC. Với động thái này, Trung Quốc đã khéo léo cổ vũ Mỹ tiếp tục xu hướng hợp tác với Trung Quốc. Nhân tố khiến Trung Quốc lo ngại nhất là Mỹ dính líu vào giải quyết tranh chấp. Biển Đông không chỉ tiềm tàng nhiều trữ lượng nhiên liệu hóa thạch mà còn là tuyến vận tải huyết mạch nuôi sống nền kinh tế Trung Quốc. Nếu căng thẳng với Mỹ, Mỹ có thể điều tàu chiến phong tỏa tuyến vận tải qua eo biển Malắcca và khiến Trung Quốc điêu đứng chứ chưa cần phải có mặt ở Biển Đông. Đây cũng là lý do Trung Quốc sẽ luôn tìm cách cam kết với Mỹ về tự do và an toàn hàng hải nhằm loại bỏ lý do mà Mỹ đã tuyên bố là có lợi ích trong việc duy trì tự do an toàn hàng hải trong khu vực này. 

2/ Thái độ của Trung Quốc có đưa tới chuyển biến tích cực? 

Với việc Trung Quốc cùng ASEAN ra tuyên bố chung tại cuộc họp vừa qua ở Bali, Inđônêxia, chủ trương đa phương hóa mà Việt Nam và Philíppin muốn thúc đẩy đã có thêm một bước tiến. Nỗ lực vận động các nước ASEAN của Trung Quốc đã không đạt được mục tiêu cao nhất là cản phá sự can dự tập thể của ASEAN và sự dính líu sâu hơn của Mỹ vào giải quyết tranh chấp. Các nước ASEAN dù có tính toán lợi ích khác nhau trong quan hệ với Trung Quốc nhưng đã bị ràng buộc nhiều hơn vào tiếng nói tập thể trong vấn đề Biển Đông. Phần lớn các nước ASEAN và các đối tác từ chỗ né tránh đã tiến tới bày tỏ ở các mức độ khác nhau thái độ phản đối đòi hỏi chủ quyền vô lý trên toàn bộ Biển Đông của Trung Quốc. Mỹ tiếp tục thể hiện lập trường bênh vực ASEAN và chủ trương can dự sâu hơn vào tranh chấp Biển Đông. Nhật Bản cũng tỏ rõ quan điểm đứng về phía Việt Nam và Philíppin với mục tiêu thiết lập một mặt trận rộng rãi chống Trung Quốc. Các đối tác lớn khác của ASEAN như Nga, Ấn Độ, EU, Canađa, Niu Dilân và Ôxtrâylia ngày càng can dự thực chất hơn với ASEAN và xu hướng này cộng với việc Nga và Mỹ sắp trở thành thành viên của Hội nghị cấp cao Đông Á giúp ASEAN có tiếng nói trọng lượng hơn, giảm bớt ảnh hưởng độc tôn của Trung Quốc trong khu vực và điều này đưa tới kết quả một số nước ASEAN giảm bớt xu hướng dựa vào Trung Quốc và dễ đồng thuận hơn trong các vấn đề liên quan tới Trung Quốc. Bên cạnh đó, hầu hết các thành viên ASEAN và các nước đối tác đều thống nhất tầm quan trọng bảo đảm hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn hàng hải trên Biển Đông và thống nhất được các cơ sở và nguyên tắc cơ bản để giải quyết tranh chấp là giải quyết giữa các bên liên quan bằng biện pháp hòa bình; tôn trọng các nguyên tắc của luật pháp quốc tế, nhất là Công ước Liên Hợp Quốc về Luật biển năm 1982 (UNCLOS), thúc đẩy thực hiện DOC bằng việc xây dựng các quy tắc hướng dẫn thực hiện DOC để xây dựng lòng tin và hướng tới Bộ Quy tắc ứng xử của các bên ở Biển Đông (COC). Chuyển từ xây dựng lòng tin sang ngoại giao phòng ngừa vì hòa bình, ổn định và hợp tác. Các nhận thức chung này là nền tảng rất quan trọng cho việc đưa ra các sáng kiến kiềm chế xung đột quân sự. 

Tuy nhiên, một thực tế không thể phủ nhận là Trung Quốc ít nhiều đã tạo được tác động nhất định, buộc ASEAN phải nhất trí một nội dung tuyên bố chung lỏng lẻo về Biển Đông trước thềm hội nghị ARF. Mỹ vốn được coi là nhân tố hậu thuẫn quan trọng cho các nước ASEAN có tranh chấp với Trung Quốc, đã tỏ ra mềm mỏng hơn so với năm 2010 vì cần hợp tác hơn với Trung Quốc. Hầu hết các đối tác lớn khác của ASEAN, trừ Mỹ và Nhật Bản, cũng tránh đưa ra một lập trường mạnh mẽ hơn bênh vực ASEAN. Bản thân nội bộ ASEAN vẫn tồn tại nhiều khác biệt quan điểm về mức độ can dự của ASEAN vào giải quyết tranh chấp cũng như đường hướng giải quyết tranh chấp. Các nước như Philíppin, Việt Nam và Inđônêxia kiên định ủng hộ vai trò lớn hơn của ASEAN vào giải quyết tranh chấp nhưng Mianma và Campuchia có xu hướng ủng hộ Trung Quốc, trong khi đó Malaixia, Xinhgapo, Thái Lan và Brunây đều không muốn bị tổn hại lợi ích song phương với Trung Quốc. Về đường hướng giải quyết, Inđônêxia và một số nước cho rằng nên đẩy mạnh các hình thức hợp tác đa phương thăm dò tài nguyên, bảo vệ môi trường, chống tội phạm xuyên quốc gia để giảm thiểu nguy cơ xung đột. Philíppin đòi quốc tế phân xử chủ quyền, sau đó mới tính đến hợp tác khai thác chung tại các khu vực khó phân định và lập trường này được Mỹ ủng hộ. Việt Nam chưa bày tỏ quan điểm về vai trò trọng tài quốc tế nhưng cũng không đặt nhiều hy vọng vào đàm phán song phương với Trung Quốc. 

Một thực tế khác là thành quả cụ thể mới đạt được giữa Trung Quốc và ASEAN chỉ là một bản tuyên bố chung về xây dựng các quy tắc hướng dẫn thực thi DOC. Tuyên bố này chung chung, chưa đề cập đến các vấn đề quan trọng như khung thời gian hoàn tất soạn thảo các quy tắc, bổn phận thực thi của các nước sau khi có các quy tắc và không đề cập tới các vấn đề nóng bỏng hiện nay trên Biển Đông là hoạt động thăm dò, khai thác của các bên, sự ứng xử và cơ chế hợp tác của hải quân các nước nhằm giảm thiểu va chạm. Kết quả này cho thấy điểm yếu trong chính sách đồng thuận của ASEAN đối với các vấn đề an ninh khu vực, ít có tác dụng kiểm soát khủng hoảng trong thời gian trước mắt và cho thấy chưa thể sớm xây dựng các quy tắc hướng dẫn thực thi DOC để tiến tới xây dựng COC trong tương lai gần. 

Như vậy, bước tiến nhỏ mới đạt được giữa ASEAN và Trung Quốc chưa làm thay đổi cục diện tình hình và chưa tạo được áp lực khiến Trung Quốc nhượng bộ hơn nữa trong các đòi hỏi chủ quyền. Mặc dù Trung Quốc đưa ra một số tuyên bố mang tính hòa giải nhưng trên thực tế nước này vẫn tìm cách né tránh mọi cam kết thực sự với các nước tranh chấp khác và chưa từ bỏ yêu sách chủ quyền trên hầu hết Biển Đông. Trong thời gian tới, Trung Quốc có thể sẽ tiếp tục thể hiện mềm mỏng, nhưng mặt khác sẽ đẩy mạnh các hoạt động thăm dò tài nguyên và ngăn cản các nước khác tiến hành thăm dò. Động thái này dễ dẫn tới tranh cãi ngoại giao và các va chạm mới trên biển vì ngoài Việt Nam, Philíppin cũng đang đẩy mạnh các kế hoạch thăm dò khai thác tài nguyên. Trong một bối cảnh mà Trung Quốc vẫn ở thế lấn lướt, giải pháp đảm bảo hòa bình hợp lý nhất đối với các nước ASEAN có tranh chấp với Trung Quốc trong thời gian trước mắt là gác lại các đòi hỏi chủ quyền, tận dụng triệt để những gì Trung Quốc đã nhất trí từ trước đến nay để sớm biến các cam kết đó thành công cụ áp dụng vào ngăn ngừa xung đột trước khi có thể đạt tới một Bộ quy tắc ứng xử mang tính pháp lý (COC). Nếu không có những bước đi thích hợp, sóng ngầm tại Biển Đông có thể bất ngờ nổi lên tại bất cứ thời điểm nào./.

  Theo Asia focus (ngày 11/8)

 Mỹ Anh (gt)

22/07 ASEAN - Trung Quốc thông qua hướng dẫn thực thi DOC

Thứ Sáu, 22/07/2011, 11:29 (GMT+7)

TT - Các ngoại trưởng ASEAN và Trung Quốc đã chính thức thông qua bản hướng dẫn thực thiTuyên bố về ứng xử của các bên trên biển Đông (DOC) vào chiều 21-7 tại Bali, Indonesia.

Phó thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Việt Nam Phạm Gia Khiêm (trái) bắt tay Ngoại trưởng Trung Quốc Dương Khiết Trì tại Hội nghị ngoại trưởng ASEAN - Trung Quốc - Ảnh: AFP

Video clip "ASEAN - Trung Quốc thông qua hướng dẫn thực thi DOC" - TVO

Hội đàm Việt - Trung bên lề AMM 44 Sáng 21-7, Phó thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Việt Nam Phạm Gia Khiêm đã có cuộc hội đàm với Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Dương Khiết Trì. Hai bộ trưởng đã nhất trí góp phần thúc đẩy hợp tác, xây dựng lòng tin với mục tiêu chung là hòa bình, ổn định và phát triển. Cùng ngày, Bộ trưởng Phạm Gia Khiêm cũng gặp bộ trưởng ngoại giao các nước Nhật Bản, Hàn Quốc, Úc trong khuôn khổ ASEAN +1. TTXVN

Hướng dẫn thực thi DOC tái khẳng định DOC thể hiện cam kết tập thể của ASEAN và Trung Quốc nhằm thúc đẩy hòa bình, ổn định, tin tưởng lẫn nhau và đảm bảo giải quyết hòa bình các tranh chấp ở biển Đông. Trợ lý bộ trưởng Bộ Ngoại giao Việt Nam Phạm Quang Vinh đã gọi thỏa thuận này là một cột mốc quan trọng và cũng là bước khởi đầu tiếp theo để các bên liên quan tiếp tục ngồi vào bàn đàm phán.

Hướng dẫn thực thi DOC khẳng định các bên tham gia DOC sẽ tiếp tục thúc đẩy đối thoại và tham vấn theo tinh thần của DOC, việc thực hiện các hoạt động hoặc dự án như được quy định trong DOC nên được xác định một cách rõ ràng, việc tham gia các hoạt động hoặc dự án nên được thực hiện theo nguyên tắc tự nguyện, những hoạt động ban đầu được thực hiện trong phạm vi của DOC nên là những biện pháp xây dựng niềm tin.

Ngoài ra, việc quyết định thực hiện những biện pháp cụ thể hoặc những hoạt động của DOC nên dựa trên sự đồng thuận của các bên liên quan, hướng đến hiện thực hóa Bộ quy tắc ứng xử của các bên trên biển Đông (COC). Hướng dẫn cũng đề cập việc có thể yêu cầu sự hỗ trợ cụ thể của những chuyên gia, những người xuất chúng, nếu được cho là cần thiết, khi thực hiện những dự án được DOC cho phép.

Tiến trình thực hiện những hoạt động và dự án được đồng ý trong khuôn khổ DOC sẽ được báo cáo cho Hội nghị bộ trưởng ASEAN - Trung Quốc hằng năm.

Bản hướng dẫn thực thi DOC được đánh giá là bước tiếp theo trong một tiến trình dài và phức tạp để các bên liên quan tại biển Đông có thể duy trì được một biển Đông không “dậy sóng”, thật sự hòa bình, ổn định, an ninh, góp phần vào sự ổn định chung của thế giới. Hướng dẫn cũng giúp các bên đi tới gần hơn đến sự hình thành các yếu tố ban đầu cho COC mang tính ràng buộc pháp lý đối với các bên.

Một số quan chức ASEAN đánh giá bản hướng dẫn này là một bước tiến trong đối thoại giữa hai bên, song chưa hoàn chỉnh. Ngoại trưởng Philippines Albert del Rosario nhận định: “Thỏa thuận này chỉ nhằm mục đích duy trì hiện trạng”. Ông cho rằng nếu không làm rõ cơ sở đòi hỏi của Trung Quốc hiện nay ở biển Đông - tức yêu sách đường chín đoạn - thì việc soạn thảo COC sẽ không có tiến bộ. Các hướng dẫn không nhắc gì đến các khu vực chồng lấn, tranh chấp hiện nay trên biển Đông.

KHỔNG LOAN (Từ Bali, Indonesia)

20/07 Asean-TQ thống nhất văn bản về Biển Đông

Quan chức ngoại giao các nước Asean và Trung Quốc vừa đạt thống nhất về văn bản hướng dẫn thực hiện Tuyên bố chung về Biển Đông (DOC) tại cuộc họp đang diễn ra ở Bali, Indonesia.

Quá trình đưa ra hướng dẫn Tuyên bố chung của các bên liên quan tại Biển Đông đã bắt đầu từ khi ký DOC năm 2002 mà tới nay mới đi đến được thỏa thuận.

Điều này cho thấy đích đến cuối cùng, một bộ Quy tắc Ứng xử của các bên tại Biển Đông (COC) có tính ràng buộc pháp lý, vẫn còn rất xa vời.

Tuy nhiên, quan chức các nước vẫn lên tiếng ca ngợi bản hướng dẫn vừa đạt được là "bước tiến quan trọng" trong tiến trình hướng tới COC.

Giới chức ngoại giao cao cấp Asean và Trung Quốc đã họp hôm thứ Tư trong khuôn khổ hội nghị Asean hàng năm, trước cuộc họp của các ngoại trưởng vào thứ Năm 21/07.

Sau cuộc họp buổi sáng, đại diện đoàn Việt Nam - trợ lý Bộ trưởng Phạm Quang Vinh, và đ̣ai diện Trung Quốc Lâm Chấn Minh đã xuất hiện trước báo chí để thông báo về kết quả đạt được.

Ông Phạm Quang Vinh, trưởng đoàn quan chức cấp cao SOM của Việt Nam, nói: "Qua thảo luận và đối thoại xây dựng và hiệu quả, chúng tôi đã đạt được ở cấp của chúng tôi một thỏa thuận về dự thảo văn bản hướng dẫn".

'Chung chung'

Ông Vinh ca ngợi: "Đây là bước khởi đầu quan trọng và tích cực cho tất cả chúng ta trong nỗ lực chung để tiếp tục đối thoại và hợp tác nhằm thúc đẩy hơn nữa sự ổn định và tin tưởng lẫn nhau ở trong khu vực".

Tuy nhiên, một số quan chức ngoại giao tham gia cuộc họp cho hay văn bản hướng dẫn này qua thảo luận đã bị gia giảm khá nhiều, và nội dung trở nên chung chung chứ không có gì cụ thể.

Hãng thông tấn AFP trích lời một số người nói các khác biệt vẫn còn tồn tại xung quanh định nghĩa khu vực nào tại Biển Đông được coi là vẫn còn đang tranh chấp vì các nước như Trung Quốc hay Philippines không có cử chỉ gì gọi là nhượng bộ trong tuyên bố chủ quyền của mình.

Thứ trưởng Trung Quốc Lâm Chấn Minh nói các quan chức nay sẽ chuyển văn bản hướng dẫn đạt được cho các bộ trưởng xem xét và thông qua tại cuộc họp thứ Năm.

Tuy nhiên đây chỉ là hành động có tính nghi lễ.

Ông Lâm hết lời ca tụng văn bản vừa đạt được:" Đây là dấu mốc quan trọng trong hợp tác giữa Trung Quốc và Asean".

"Tương lai của chúng ta thật rạng rỡ và chúng tôi trông chờ sự hợp tác tiếp tục trong tương lai."

20/07 Asean-TQ thống nhất văn bản về Biển Đông

Quan chức ngoại giao các nước Asean và Trung Quốc vừa đạt thống nhất về văn bản hướng dẫn thực hiện Tuyên bố chung về Biển Đông (DOC) tại cuộc họp đang diễn ra ở Bali, Indonesia.

Quá trình đưa ra hướng dẫn Tuyên bố chung của các bên liên quan tại Biển Đông đã bắt đầu từ khi ký DOC năm 2002 mà tới nay mới đi đến được thỏa thuận.

Điều này cho thấy đích đến cuối cùng, một bộ Quy tắc Ứng xử của các bên tại Biển Đông (COC) có tính ràng buộc pháp lý, vẫn còn rất xa vời.

Tuy nhiên, quan chức các nước vẫn lên tiếng ca ngợi bản hướng dẫn vừa đạt được là "bước tiến quan trọng" trong tiến trình hướng tới COC.

Giới chức ngoại giao cao cấp Asean và Trung Quốc đã họp hôm thứ Tư trong khuôn khổ hội nghị Asean hàng năm, trước cuộc họp của các ngoại trưởng vào thứ Năm 21/07.

Sau cuộc họp buổi sáng, đại diện đoàn Việt Nam - trợ lý Bộ trưởng Phạm Quang Vinh, và đ̣ai diện Trung Quốc Lâm Chấn Minh đã xuất hiện trước báo chí để thông báo về kết quả đạt được.

Ông Phạm Quang Vinh, trưởng đoàn quan chức cấp cao SOM của Việt Nam, nói: "Qua thảo luận và đối thoại xây dựng và hiệu quả, chúng tôi đã đạt được ở cấp của chúng tôi một thỏa thuận về dự thảo văn bản hướng dẫn".

'Chung chung'

Ông Vinh ca ngợi: "Đây là bước khởi đầu quan trọng và tích cực cho tất cả chúng ta trong nỗ lực chung để tiếp tục đối thoại và hợp tác nhằm thúc đẩy hơn nữa sự ổn định và tin tưởng lẫn nhau ở trong khu vực".

Tuy nhiên, một số quan chức ngoại giao tham gia cuộc họp cho hay văn bản hướng dẫn này qua thảo luận đã bị gia giảm khá nhiều, và nội dung trở nên chung chung chứ không có gì cụ thể.

Hãng thông tấn AFP trích lời một số người nói các khác biệt vẫn còn tồn tại xung quanh định nghĩa khu vực nào tại Biển Đông được coi là vẫn còn đang tranh chấp vì các nước như Trung Quốc hay Philippines không có cử chỉ gì gọi là nhượng bộ trong tuyên bố chủ quyền của mình.

Thứ trưởng Trung Quốc Lâm Chấn Minh nói các quan chức nay sẽ chuyển văn bản hướng dẫn đạt được cho các bộ trưởng xem xét và thông qua tại cuộc họp thứ Năm.

Tuy nhiên đây chỉ là hành động có tính nghi lễ.

Ông Lâm hết lời ca tụng văn bản vừa đạt được:" Đây là dấu mốc quan trọng trong hợp tác giữa Trung Quốc và Asean".

"Tương lai của chúng ta thật rạng rỡ và chúng tôi trông chờ sự hợp tác tiếp tục trong tương lai."

18/07 Các câu hỏi cho ASEAN tại Bali

An ninh Indonesia tuần tra bãi biển Nusa Dua ở Bali hôm 16/7 trước các cuộc họp cao cấp của ASEAN

Hội nghị Thượng đỉnh Bali là dịp để ASEAN tỏ ra có khả năng tìm giải đáp cho một loạt câu hỏi nghiêm trọng, từ tranh chấp biên giới Thái Lan - Campuchia, tranh cãi chủ quyền trên biển của một số nước ASEAN với Trung Quốc và cuộc bầu cử mất uy tín tại Miến Điện.

Kể từ hội nghị tại Hà Nội một năm trước, tình hình tranh chấp biển đảo tại Đông Nam Á ngày càng trở nên căng thẳng, khiến ASEAN có hy vọng dùng diễn đàn khu vực năm nay để đạt được một bản chỉ dẫn (guidelines), tìm ra một giải pháp chung.

Cùng lúc, Hoa Kỳ cũng muốn chương trình nguyên tử của Bình Nhưỡng được nêu ra bàn thảo.

Báo chí Trung Quốc trong khi đó nhấn mạnh đến hợp tác kinh tế sẽ đem lại lợi cho các bên.

BBC xin giới thiệu cách đánh giá các vấn đề này trên một số báo quốc tế và khu vực.

Trang Jakarta Post của Indonesia 16/7:

Tờ báo Indonesia, nước chủ nhà cho hội nghị thượng đỉnh ASEAN lần này tại Bali đề nghị các bộ trưởng của Khối "tăng khả năng ngăn ngừa, xử lý và giải quyết các xung đột".

Những thách thức lớn mang tính khu vực và quốc tế được Jakarta Post nêu ra cho ASEAN gồm có:

"Căng thẳng xung quanh tranh chấp biên giới Thái Lan - Campuchia, cuộc tranh cãi giữa Trung Quốc và các nước ASEAN về chủ quyền ở Biển Nam Trung Hoa, căng thẳng tại bán đảo Triều Tiên, và cuộc bầu cử bị khắp nơi coi là mất uy tín tại Miến Điện."

Tờ báo nhắc rằng hồi tháng 5, tại hội nghị Jakarta, ASEAN đã đồng ý lập ra Viện Hòa bình và Hòa giải ASEAN (AIPR) để tạo ra bước mở đầu đi đến chỗ có một cơ quan nặng ký hơn nhằm giải quyết xung đột xuyên khu vực.

Riêng về Biển Đông, bài báo viết, các bộ trưởng ASEAN đã cam kết sẽ thuyết phục Trung Quốc cùng lập ra một Quy tắc Ứng xử (Code of Conduct -COC) có hiệu lực hơn là Tuyên bố về quy tắc ứng xử (Declaration of code of conduct - DOC), vốn bị ngưng trệ từ 2002.

Báo Jakarta Globe của Indonesia hôm 18/7:

Tờ báo tiếng Anh này có bài bình luận của Simon Tay, Chủ tịch Viện Quan hệ Quốc tế Singapore, nơi sẽ tổ chức một hội thảo liên quan Asean vào đầu tháng Tám.

Theo ông Simon Tay, có ba điều mà Asean có thể làm để ngăn các tuyên bố chủ quyền ở Biển Đông biến thành xung đột:

"Trước hết, Asean cần nhắc Việt Nam và Philippines rằng cả tổ chức không thể và không nên được trông chờ sẽ mù quáng theo đuôi quyền lợi quốc gia của hai nước.

Thứ hai, Asean phải đặt ra bối cảnh cho quan hệ chung với Trung Quốc. Quan hệ kinh tế đã phát triển sâu sắc hơn, rộng hợn và được dự đoán sẽ còn tăng trưởng nữa.

Thứ ba, Asean không được chỉ nghĩ về việc cân bằng sức mạnh với sức mạnh, ngay cả khi giơ tay ra cho Mỹ. Mặc dù sự có mặt quân sự của Mỹ đã là yếu tố giúp ổn định, nhưng nhu cầu cấp thiết là phát triển quy tắc và thói quen để hợp tác hòa bình."

Báo Singapore, tờ The Straits Times điện tử hôm 18/7:

Dù Trung Quốc luôn phản đối sự can dự bên ngoài vào tranh chấp biển Đông Nam Á, Ngoại trưởng Hillary Clinton có thể vẫn nêu vấn đề tại cuộc họp Diễn đàn Khu vực

Báo Nhật

Bài viết cho rằng nhìn từ góc độ của Bắc Kinh thì chủ đề gây xích mích là Biển Nam Trung Hoa sẽ trở thành đề tài nóng tại cuộc họp về an ninh ở Bali nhưng các chuyên gia không tin rằng sẽ xảy ra bão tố ngoại giao như năm ngoái.

Nhắc lại cuộc họp tại Hà Nội năm 2010 khi Trung Quốc bị bất ngờ trước12 quốc gia ASEAN nêu ra tại bàn hội nghị chủ đề Biển Đông, báo Singapore trích lời tiến sĩ Trương Minh Lượng từ Viện Nghiên cứu Đông Nam Á, ĐH Jinan nói lần này sẽ không có chuyện đó.

Nhà nghiên cứu này cho rằng đó là vì "Giới quân sự Hoa Kỳ và Trung Quốc đã trao đổi với nhau nhiều lần về chủ đề này trong năm qua".

Nhờ vậy, Trung Quốc đã có sự chuẩn bị để nói chuyện với ASEAN về Biển Đông.

Được biết bà Hillary Clinton tới ngày 22/7 mới đến Bali nhưng sự hiện diện của Hoa Kỳ luôn là yếu tố không thể thiếu, thậm chí quyết định cho việc thành bại của các sáng kiến chung mà ASEAN đưa ra.

Về lịch trình, ngày thứ Năm tuần này sẽ là Đối thoại ASEAN +3 nhưng đến thứ Bảy hội nghị thượng đỉnh sẽ gồm 27 nước với cả Hoa Kỳ và Nga.

Hiện có nhiều hy vọng Indonesia sẽ nêu cao được tinh thần đồng thuận ASEAN nhằm tìm ra câu trả lời cho nhiều vấn đề nóng bỏng

Báo Mainichi của Nhật 18/7:

Từ báo Nhật đăng bản tin quốc tế của hãng Kyodo từ Jakarta cho rằng nước chủ nhà Indonesia, trước ngày họp tại Bali 21/7 đề nghị ASEAN và Trung Quốc đồng ý về bộ khung để áp dụng hợp tác nhằm giảm căng thẳng biển đảo.

Tuy nhiên, truyền thông Nhật trích lời các nguồn ngoại giao cho rằng dù Trung Quốc luôn phản đối sự can dự của các nước bên ngoài vào vùng biển Đông Nam Á, Ngoại trưởng Mỹ, bà Hillary Clinton có thể vẫn nêu vấn đề tại cuộc họp Diễn đàn Khu vực ASEAN vào ngày 23/7 này.

Cho tới nay, Trung Quốc luôn muốn đối thoại song phương, khiến nhiều nhà quan sát nghi ngờ về khả năng có bước đột phát về tranh chấp lãnh thổ, lãnh hải nhanh chóng.

Trang Nhân dân Nhật báo của Trung Quốc, bản tiếng Anh 18/7:

Trước hội nghị Bali, bài báo nêu ra số liệu của phía Trung Quốc rằng trong nửa đầu năm 2011, trao đổi thương mại giữa ASEAN và Trung Quốc đạt 171.1 tỷ USD, tăng 25.5% so với cùng thời gian năm trước.

Đặc biệt, theo Nhân dân Nhật báo, trao đổi thương mại Trung Quốc - Indonesia tăng 41%, Trung Quốc - Việt Nam tăng 40.9%.

Các nước ASEAN hồi hộp xem thái độ của Trung Quốc sẽ ra sao tại Bali

Trung Quốc xuất khẩu hàng hóa tổng trị giá 80 tỷ USD sang ASEAN và nhập về hàng hóa trị giá 91 tỷ USD trong cùng thời gian.

Trước đó, hôm 12/7, vẫn tờ báo này có bài ca ngợi việc xây dựng cảng Hà Khẩu là cách để Trung Quốc và Việt Nam "giải quyết tranh chấp tại Biển Nam Trung Hoa".

Nhắc lại quan điểm của lãnh đạo Trung Quốc, tờ báo viết về công trình này cho thấy "theo đuổi chính sách hợp tác kinh tế cùng có lợi (win-win economic cooperation) là dòng chính trong quan hệ Trung - Việt, và cách tốt nhất cho quyền lợi của hai bên là gác tranh chấp để cùng nhau khai thác nguồn tài nguyên ở biển Nam Trung Hoa.

Thông tấn xã Việt Nam 18/7:

Các báo trong nước trích bản tin của Thông tấn xã Việt Nam viết rằng Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Phạm Gia Khiêm sẽ đến dự hội nghị Bali.

Ông Phạm Gia Khiêm sẽ cùng Bộ trưởng Ngoại giao các nước ASEAN và các bên Đối thoại bàn các biện pháp, định hướng đẩy mạnh xây dựng Cộng đồng ASEAN, gia tăng liên kết, thúc đẩy quan hệ giữa ASEAN với các Đối tác cũng như trao đổi về các vấn đề khu vực và quốc tế cùng quan tâm.

Tuy nhiên, bản tin này không nói rõ vấn đề Biển Đông có được ông Khiêm nêu ra tại Hội nghị hay không.

Báo chí Việt Nam cũng trích lại các nguồn tin Hoa Kỳ nói rằng Tổng thống Barack Obama có lịch trình sẽ tới Bali nhưng để dự cuộc họp cao cấp tiếp theo vào tháng 11/2011.

07/07 Cần cấp bách đạt được COC ở Biển Đông

THỨ NĂM, 07 THÁNG 7 2011 16:35


Tại cuộc hội thảo quốc tế diễn ra ngày 5.7 tại thủ đô Manila, Philippines, nhiều chuyên gia về an ninh và ngoại giao đã lên tiếng thúc giục Trung Quốc và các nước ASEAN cần nhanh chóng đạt được thoả thuận như bộ quy tắc ứng xử của các bên có liên quan đến Biển Đông nhằm ngăn chặn nguy cơ xảy ra xung đột.


Một người biểu tình tuần hành trước lãnh sự quán Trung Quốc ở Makati, Manila ngày 28.6.2011 để kêu gọi giải quyết tranh chấp trong hoà bình. Ảnh: Reuters

Tất cả các nhà phân tích đều nhận định rằng có nguy cơ xảy ra xung đột do các bên liên quan có những hành động gia tăng, nhằm khẳng định yêu sách của mình ở khu vực có tranh chấp Trường Sa.

Nguy cơ có giao tranh nhỏ
Giáo sư Carlyle Thayer thuộc đại học New South Wales của Úc cho rằng, “Tình hình hiện nay là cấp bách vì nếu không được giải quyết, tranh chấp ở Biển Đông có thể dẫn tới những cuộc giao tranh nhỏ trên biển”.

Từ đó, ông đưa ra giải pháp là Trung Quốc và ASEAN cần phải thống nhất phương thức giải quyết tranh chấp dựa trên các nguyên tắc và cơ chế quy định bổn phận và trách nhiệm của các bên, gồm cả các nước không liên quan trong thoả thuận này.

Ông Thayer nói: “Chúng ta cần một bộ quy tắc của các nước có liên quan, bao gồm cả Mỹ, Australia và Nhật Bản”.

Từ năm 2002, Trung Quốc và ASEAN đã ký tuyên bố về ứng xử của các bên liên quan trên Biển Đông (DOC) nhưng tuyên bố này không đủ sức ràng buộc hành động của các bên, nhất là các nước có tiềm lực mạnh về kinh tế và quân sự. Philippines cáo buộc Trung Quốc không tuân thủ DOC khi thả phao thăm dò ở vùng biển mà Manila tuyên bố chủ quyền.

Đáng chú ý, hôm 4.7, bộ trưởng Quốc phòng Philippines Voltaire Gazmin cho biết, hồi tháng trước một máy bay chiến đấu chưa được nhận dạng đã bay lượn phía trên, chỉ cách tàu cá của ngư dân nước này vài mét, nhằm xua đuổi họ ra khỏi khu vực gần quần đảo Trường Sa.

Ông Voltaire Gazmin từ chối suy đoán nhận dạng máy bay chiến đấu nói trên, nhưng ông cho biết, hầu hết các lần xâm nhập vào vùng mà Philippines tuyên bố chủ quyền trong và gần quần đảo Trường Sa đều được cho là tàu của Trung Quốc. Thậm chí, quân đội Philippines còn buộc tội cả tàu quân đội và tàu dân sự của Trung Quốc xâm nhập lãnh hải trái phép.



Như vậy, từ tháng 5 đến nay, quân đội Philippines đã thông báo có ba vụ máy bay chiến đấu xua đuổi ngư dân của họ ở Trường Sa.

DOC phơi bày hạn chế

Tham dự hội thảo, ông Trần Trường Thuỷ của học viện Ngoại giao Việt Nam nhận định, căng thẳng hiện tại ở Biển Đông phơi bày sự hạn chế của Tuyên bố DOC ký năm 2002.

Trung Quốc đã quay trở về điểm “không khoan nhượng” trong việc khăng khăng chỉ chấp nhận đàm phán song phương, và sự quyết đoán của nước này cho thấy “thế tấn công quyến rũ” hướng tới ASEAN đã mất xung lượng.

Các chuyên gia cho rằng, Trung Quốc có thể bị cô lập nếu cản trở các cuộc thảo luận để đi đến các nguyên tắc chỉ đạo và khả năng hình thành một thoả thuận chính thức, về nguyên tắc ứng xử của các bên (COC).

”Họ sẽ bị loại ra khỏi cuộc chơi”, ông Trần Trường Thuỷ nói, đồng thời chia sẻ quan điểm với ông Thayer rằng, các bên liên quan, như Mỹ, nên là một phần của thoả thuận ứng xử, dựa trên quy tắc ở Biển Đông.

Tại hội thảo, bà Nong Hong của viện Trung Quốc thuộc đại học Alberta nói, “Một cách chính thức, Trung Quốc cực lực phản đối bất kỳ sự can dự nào của các nước không có liên quan đến tranh chấp”. Theo bà, Trung Quốc đã nhất trí sẽ làm việc với các nước ASEAN để giải quyết tranh chấp ở Trường Sa nhưng muốn đàm phán với các bên liên quan hơn.

Ca Thy (Reuters, AP)

Philippines: cấm bí thư sứ quán Trung Quốc dự họp ở văn phòng bộ Ngoại giao

Bí thư thứ nhất sứ quán Trung Quốc tại Philippines bị cấm tham dự các cuộc họp ngoại giao tổ chức tại Philippines do có hành vi thô lỗ trong một lần tranh luận liên quan tới vùng biển có tranh chấp giữa hai nước, theo bộ Ngoại giao Philippines.

Bộ Ngoại giao Philippines cho biết, bí thư thứ nhất đại sứ quán Trung Quốc là Li Yongsheng, người phụ trách lĩnh vực chính trị, đã cao giọng tại văn phòng bộ Ngoại giao Phillipines trong tháng trước trong khi tranh luận với các quan chức ngoại giao Phillipines về cáo buộc Trung Quốc thâm nhập vào vùng biển mà Manila tuyên bố chủ quyền. Biên bản của vụ châu Á và Thái Bình Dương của Philippines ghi lại bí thư Li “có hành động không phải của nhà ngoại giao” và do vậy tòa đại sứ Trung Quốc đã nhận được thông báo rằng vị bí thư này không được tham dự các cuộc họp tại văn phòng bộ Ngoại giao trong tương lai.

Văn bản được phóng viên của AP xem không ghi rõ tình tiết nhưng ít nhất, ba nhà ngoại giao Phillipines cùng xác nhận ông Li đã hùng hổ lớn tiếng khi Manila đưa ra các bằng chứng cho thấy phía Trung Quốc xâm nhập vào vùng nước ở Trường Sa mà Philippines tuyên bố thuộc chủ quyền của họ.

Đại sứ Trung Quốc ở Philippines không có bình luận gì.

Phi Giao (Wall Street Journal)

theo SGTT