06/12 Cải cách hành chính cũng... thi

BẢO ANH

06/12/2011 09:18 (GMT+7)

Cuộc thi nhằm tìm ra các sáng kiến mới trong cải cách thủ tục hành chính.

E-mailBản để inCỡ chữChia sẻ:

Ý kiến (0)

Ngày 5/12, Văn phòng Chính phủ và Hội đồng Tư vấn cải cách thủ tục hành chính đã phát động cuộc thi “Chung tay cải cách thủ tục hành chính”.

Với mục đích tạo nên diễn đàn nhằm tìm ra các sáng kiến mới trong cải cách thủ tục hành chính, cũng như chỉ ra những bất cập, hạn chế của hệ thống pháp luật, thủ tục hành chính hiện hành, từ đó giúp cắt giảm gánh nặng hành chính cho người dân.

24/05 RIA – Công cụ hiệu quả trong xây dựng pháp luật

Cập nhật lúc 15:50, Thứ ba, 24/05/2011 (GMT+7)

NDĐT – RIA là khái niệm đánh giá tác động pháp luật được nhắc đến nhiều trong giới nghiên cứu và xây dựng văn bản quy phạm pháp luật. Lâu nay, các văn bản pháp lý ở ta được ban hành khá tùy tiện, nhiều khi không lường được hết các hậu quả khi các quy định không đúng, không trúng vấn đề.

RIA là công cụ hỗ trợ để “lượng hóa” được những tác động đối với các đối tượng bị điều chỉnh, từ đó hạn chế những quy định kém hiệu quả, giảm tác động xấu đến kinh tế xã hội nói chung cũng như quyền lợi của doanh nghiệp và người dân.

Tác động “máy xén” thể chế

Quyền Giám đốc Cơ quan Phát triển Hoa Kỳ (USAID) tại Việt Nam, ông Michael Foster cho rằng, các quy định kém hiệu quả và không cần thiết đã làm phí phạm các nguồn lực quý giá của Nhà nước cũng như tăng gánh nặng và chi phí cho người dân và doanh nghiệp. Chính vì lẽ đó, việc có một môi trường thể chế hiệu quả với các quy định có chất lượng cao là vô cùng quan trọng không chỉ ở Việt Nam mà còn trên toàn thế giới. Nhiều nước trên thế giới cũng đang xây dựng các quy định pháp luật khuyến khích tăng trưởng kinh tế, tăng cường phúc lợi xã hội và bảo vệ môi trường.

Theo đánh giá của Viện nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương CIEM, công tác lập pháp ở Việt Nam nhìn chung còn thiếu sự tham gia thỏa đáng của công chúng vào quá trình xây dựng chính sách, cũng như chưa tham vấn đầy đủ công chúng và thiếu công cụ phân tích chính sách khoa học để bảo đảm luật đáp ứng được nhu cầu người dân. Tổ soạn thảo văn bản pháp luật thường xây dựng dự thảo văn bản mà không có hiểu biết đầy đủ về phương pháp xác định vấn đề, phương án chính sách, cân đối lợi ích chi phí của từng phương án và phương án thay thế tối ưu để giải quyết một vấn đề bất cập cụ thể.

Cố vấn thể chế cao cấp của Dự án nâng cao năng lực cạnh tranh thuộc cơ quan hỗ trợ phát triển quốc tế Hoa Kỳ (USAID/VNCI) Scott Jacobs cho biết, số lượng văn bản quy phạm pháp luật do cơ quan trung ương ban hành năm 2009 tại Việt Nam là 8520 văn bản. Trong khi đó, cùng thời gian này tại Mỹ số lượng văn bản pháp quy ra đời là 1.500 văn bản. Theo ông Scott, số lượng các văn bản quy phạm pháp luật thể hiện mức độ can thiệp của Chính phủ vào các mặt đời sống xã hội như đầu tư, tạo công ăn việc làm, tiền lương, thu nhập của người dân... Do đó, nếu văn bản pháp luật bị đưa ra không đúng sẽ khiến cho chi phí xã hội tăng lên gấp nhiều lần lợi ích đặt ra của chính sách, thậm chí sẽ “xóa sổ” cả một ngành nếu như ngành đó bị quá nhiều văn bản chi phối chồng chéo.

Việt Nam sau khi thực hiện Đề án Đơn giản hóa Thủ tục hành chính trên các lĩnh vực quản lý nhà nước giai đoạn 2007-2010 (gọi tắt là Đề án 30) đã đơn giản hóa được 77% số văn bản pháp quy. Tác động kinh tế của việc thực hiện mô hình “máy xén” thể chế này đã đem lại kết quả Việt Nam tiết kiệm cho doanh nghiệp 1,4 tỷ USD GDP /năm, tỷ trọng khoảng 1,5% GDP với số việc làm mới được tạo ra là một triệu lao động/năm.

RIA và sự tiết kiệm chi phí

Theo nghiên cứu của USAID, đối với Việt Nam, việc thực hiện một RIA đầy đủ ước tính sẽ làm phát sinh chi phí khoảng 500USD cho một văn bản quy phạm pháp luật, nhưng sẽ tiết kiệm được cho khối tư nhân gấp 100 nghìn lần số tiền nhờ một hệ thống thể chế ít gánh nặng và hiệu quả hơn. Như vậy, một đồng bỏ ra cho RIA, doanh nghiệp và hộ gia đình tiết kiệm được khoảng 100 nghìn đồng.

Đánh giá tác động pháp luật (RIA) là công cụ tham gia xây dựng pháp luật bao gồm các nội dung: xác định vấn đề bất cập của chính sách, mục tiêu chính sách, giải pháp chính sách để xử lý vấn đề bất cập; đánh giá tác động kinh tế, xã hội, sức khỏe, an toàn, môi trường, luật pháp của các giải pháp chính sách; bằng chứng và số liệu để chứng minh lập luận, biện minh cho sự can thiệp của Chính phủ; chuyển tải thông tin đến cơ quan hoạch định chính sách và các chủ thể có liên quan.

RIA khi được thực hiện tốt giúp giảm số lượng quy định không có chất lượng và không cần thiết. Tại Hàn Quốc trong năm đầu tiên thực hiện RIA, hơn 25% đề xuất quy định bị Ủy ban cải cách quy định bác bỏ. Thí dụ như đối với việc góp vốn trong liên doanh, các quyết định sai về giá mua cao và bán giá thấp gây thất thoát tài sản của Nhà nước hay ngân hàng, công ty bảo hiểm tự đánh giá tài sản của khách hàng gây thiệt thòi cho khách sẽ bị hạn chế. RIA cải thiện tính minh bạch của các quyết định, tăng cường tham vấn công chúng và sự tham gia của nhóm chịu tác động. RIA cũng cải thiện sự gắn kết trong chính phủ và trao đổi thông tin trong nội bộ các bộ.

Như việc thực hiện Đề án 30, các thủ tục hành chính được cải thiện, doanh nghiệp không phải chầu chực xếp hàng chờ làm hàng tá các thủ tục, từ đó tiết kiệm được thời gian công sức để đầu tư vào làm việc khác hiệu quả hơn, chi phí bỏ ra của doanh nghiệp giảm, như vậy gián tiếp tác động tổng thể toàn bộ nền kinh tế. Ông Scott cũng khuyến cáo các nhà làm luật rằng “giới doanh nghiệp họ nhớ rất lâu những quy định đem lại những khó khăn cho công việc của họ”. Có nghiên cứu cho rằng, từ những rào cản đó sẽ khiến giảm lượng đầu tư giảm đi ít nhất trong một vài năm vì những văn bản kiểu như vậy. Hiện nay phương pháp RIA được sử dụng ở 60 quốc gia và lãnh thổ, có tác động đến 70% GDP toàn cầu. Chính phủ các nước ngày càng nhận thức lợi ích khi sử dụng RIA vì sẽ giải phóng được nguồn lực nhiều hơn cho xã hội.

Hệ thống pháp lý ở Việt Nam còn đang có rất nhiều hạn chế và nhiều Luật còn trong quá trình xây dựng. Việc sử dụng các công cụ hữu hiệu để xây dựng pháp luật là rất cần thiết. Đơn cử như việc Ngân hàng Nhà nước đã ban hành Thông tư số 02/2011/TT-NHNN quy định mức lãi suất huy động vốn tối đa bằng VND là 14%/năm trong thời gian vừa qua nhưng không thực thi được khi các ngân hàng thương mại đều nhất loạt vượt trần, bất chấp các quy định của pháp luật. Nếu có công cụ RIA, cơ quan soạn thảo chính sách sẽ hạn chế được những hệ quả không mong muốn của một quyết định. RIA sẽ cung cấp thêm thông tin để các nhà hoạch định chính sách có những options (sự lựa chọn) nhiều hơn cho quyết định của mình. Thí dụ như đánh giá tác động của mức lãi suất 14%/năm thị trường sẽ phản ứng như thế nào, ở mức lãi suất 15% hay 16%/năm sẽ như thế nào. Công cụ RIA buộc các quy định sẽ phải trả lời được những đánh giá tác động khác nhau từ những sự tham vấn rộng rãi trong cộng đồng xã hội, như vậy đồng thời cũng là một cách thức truyền tải thông điệp của chính sách và giúp doanh nghiệp định hướng được yêu cầu từ nhà quản lý và có những ứng xử phù hợp và từ đó cũng hạn chế những cú sốc đối với cả nền kinh tế.

THÙY VÂN

12/05 Tăng cường tính minh bạch trong thủ tục hành chính

Thứ Năm, 12/05/2011, 07:26 (GMT+7)

Tăng cường tính minh bạch trong thủ tục hành chính

TT - Ngày 11-5, ứng cử viên đại biểu HĐND TP.HCM khóa VIII (2011-2016) tại nhiều đơn vị bầu cử tiếp tục gặp gỡ, trình bày chương trình hành động với đông đảo cử tri.

Đơn vị bầu cử số 24 quận Tân Phú là đơn vị bầu cử có số lượng ứng cử viên đông nhất TP.HCM với bảy người (bầu lấy bốn đại biểu), gồm: ông Huỳnh Văn Điều (chủ tịch HĐQT, tổng giám đốc Công ty cổ phần Văn hóa Tân Bình), bà Nguyễn Thị Ngọc Hạnh (phó chủ tịch Hội Liên hiệp phụ nữ TP), bà Trần Thị Tuyết Hồng (chủ tịch Hội Liên hiệp phụ nữ quận Tân Phú), ông Đỗ Phi Hùng (phó giám đốc Sở Xây dựng TP), bà Vũ Chi Mai (phóng viên báo Tuổi Trẻ), ông Nguyễn Mạnh Trí (phó trưởng bộ môn y học cổ truyền Đại học y khoa Phạm Ngọc Thạch) và ông Phạm Hưng Út (phó chủ tịch UBND quận Tân Phú).

Chương trình hành động của các ứng cử viên ngoài những đầu việc liên quan đến công tác chuyên môn, hầu hết tập trung vào các vấn đề gắn liền với đời sống, an sinh xã hội của người dân.

Ứng cử viên Nguyễn Mạnh Trí chọn ưu tiên cho công tác giảm quá tải bệnh viện, chăm sóc sức khỏe người dân. Trong khi đó, các ứng cử viên Huỳnh Văn Điều, Đỗ Phi Hùng, Vũ Chi Mai chọn mục tiêu thúc đẩy và giám sát việc thực hiện cải cách, minh bạch hóa thủ tục hành chính và dịch vụ công, vốn là một trong những điều phiền hà của người dân TP.

Ứng cử viên Vũ Chi Mai cho biết trong vai trò một nhà báo phụ trách các vấn đề pháp luật, nếu được cử tri tín nhiệm bầu vào HĐND TP, bà sẽ có thêm một kênh để tiếp cận thông tin và có điều kiện phản ánh đầy đủ hơn những bức xúc, mong mỏi của người dân đến các cơ quan chức năng TP cũng như có điều kiện giám sát hiệu quả hơn hoạt động của các cơ quan chính quyền TP.

Tại quận Gò Vấp, các ứng cử viên đơn vị bầu cử số 20 đã tiếp xúc cử tri quận này gồm: Hoàng Thị Thu Hà (phó giám đốc Nhà máy thuốc lá Bến Thành Craven “A”), Nguyễn Hoàng Minh (phó giám đốc chi nhánh Ngân hàng Nhà nước TP.HCM), PGS.TS Võ Văn Sen (đại biểu HĐND TP khóa VII tái cử, hiệu trưởng Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn TP.HCM), Nguyễn Thị Mai Thương (bí thư Quận đoàn kiêm giám đốc Nhà thiếu nhi quận Gò Vấp), Bùi Tá Hoàng Vũ (phó bí thư Thành đoàn, chủ tịch Hội Liên hiệp thanh niên TP).

Cử tri quận Gò Vấp bức xúc về vệ sinh an toàn thực phẩm, cho rằng vấn đề mang tính xã hội rất cao này liên quan đến mỗi người dân đã được đề cập nhiều nhưng chưa làm cho người dân bớt lo. Trao đổi với cử tri, ông Võ Văn Sen hứa “tiếp tục giám sát, đấu tranh chống những tiêu cực, buông lỏng trong đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, một trong những vấn đề đáng lo ngại bậc nhất ở TP này”.

Cũng với tâm trạng băn khoăn, cử tri quận Gò Vấp nói với các ứng cử viên rằng một bộ phận thanh thiếu niên hiện nay hư hỏng, tình trạng bạo lực học đường, tệ nạn xã hội khiến các bậc làm cha làm mẹ ăn ngủ không yên. Đoàn thanh niên có giải pháp gì cho vấn đề nóng bỏng này, nhất là tệ nạn đua xe trong một bộ phận thanh thiếu niên? ]

Ông Bùi Tá Hoàng Vũ nói là người làm công tác thanh niên, ông quan tâm và trăn trở trước vấn đề bạo lực, phạm pháp có chiều hướng gia tăng trong một bộ phận thanh thiếu niên. Theo ông, vấn đề này do nhiều nguyên nhân tác động, nhưng có một phần ảnh hưởng rất lớn từ phim ảnh bạo lực, game bạo lực trên mạng Internet...

N.TRIỀU - Q.THANH

22/02 Chậm tổng hợp danh mục thủ tục hành chính: 14 bộ bị nhắc nhở

Thứ Ba, 22/02/2011, 04:17 (GMT+7)

TT - Thủ tướng Chính phủ vừa yêu cầu 14 bộ và ba cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ chưa thực hiện đúng ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng về việc tổng hợp danh mục thủ tục hành chính thuộc phạm vi chức năng quản lý cần nghiêm túc rút kinh nghiệm.

Các bộ, cơ quan nêu trên gồm: Bộ Ngoại giao, Bộ Công an, Ngân hàng Nhà nước, Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn (gửi không đúng hạn); Bộ Quốc phòng, Bộ Tài chính, Bộ Lao động - thương binh và xã hội, Bộ Giáo dục - đào tạo, Bộ Kế hoạch - đầu tư, Bộ Y tế, Bộ Văn hóa - thể thao và du lịch, Bộ Tư pháp, Bộ Công thương, Bộ Thông tin - truyền thông, Bộ Tài nguyên - môi trường, Thanh tra Chính phủ, Ủy ban Dân tộc (chưa gửi danh mục).

Trước đó, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã giao các bộ, cơ quan trên tổng hợp danh mục thủ tục hành chính thuộc phạm vi chức năng quản lý của mình, trong đó phân định rõ các thủ tục hành chính được giải quyết tại các cấp chính quyền. Công việc này phải hoàn thành trước 15-12-2010.

V.V.T.

03/11 ĐBQH Phạm Phương Thảo (TP Hồ Chí Minh):Trung ương cần tiếp tục giúp địa phương tháo gỡ những khó khăn về cơ chế, chính sách, thủ tục hành chính

03/11/2010

Kết quả thực hiện nhiệm vụ ngân sách nhà nước năm 2010 có điểm đáng ghi nhận là tăng thu đạt trên 58.000 tỷ và giảm được bội chi so với dự toán, từ 6,2% xuống còn 5,9%. Về nhiệm vụ thu - chi ngân sách năm 2011, tôi cho rằng, cần thực hiện với tinh thần “tích cực trong thu, tập trung tiết kiệm trong chi”.

TP Hồ Chí Minh là một trong những địa phương có nguồn thu lớn. Chúng tôi cũng xin hứa sẽ quyết tâm thực hiện nhiệm vụ được giao là tăng thu 22%, tương đương với trên 20.000 tỷ đồng. Theo đó, năm 2011, TP Hồ Chí Minh phấn đấu tăng thu trên 1 tỷ USD. Tuy nhiên, về phía Trung ương cũng cần tháo gỡ giúp địa phương những khó khăn về cơ chế, chính sách, thủ tục hành chính. Vừa qua, chúng ta thực hiện rà soát các thủ tục hành chính. Các địa phương, trong đó có TP Hồ Chí Minh đã rà soát, cắt giảm thủ tục gây phiền hà cho người dân và doanh nghiệp. Còn phần của Trung ương, tôi thấy trên cơ sở rà soát, Trung ương sẽ xử lý nhanh để giảm những thủ tục hành chính. Những vấn đề về đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn ngân sách Nhà nước hiện nay còn mất nhiều thời gian. Thời gian phê duyệt ngân sách cho một dự án còn tính bằng năm trở lên. 

Về cơ chế chính sách cũng vậy, một số quy định trong văn bản luật, nghị định còn gây cản trở, ảnh hưởng đến nguồn thu. Ví dụ Nghị định 69 của Chính phủ ban hành năm 2009 về việc thu tiền sử dụng đất theo giá thị trường, tôi thấy ở tất cả các trường hợp thu đều có những bất cập. Đối với người dân là diện tích ngoài hạn mức lấn chiếm tính theo giá thị trường đang gặp nhiều khó khăn về phương pháp tính và nghĩa vụ của người dân. Đối với tổ chức doanh nghiệp, mặc dù đã bỏ tiền đền bù theo giá thị trường nhưng theo Nghị định 69 thì họ phải đóng tiền sử dụng đất theo giá thị trường một lần nữa. Dẫu rằng phần đóng này có khấu trừ theo giá Nhà nước song như vậy cũng gây khó khăn cho các doanh nghiệp và gây ách tắc trong việc thu tiền sử dụng đất cho các địa phương, kể cả việc thúc đẩy đầu tư... Tôi đề nghị Chính phủ xem xét, sửa đổi Nghị định 69 năm 2009.

Về phân cấp nguồn thu, tỷ lệ điều tiết, tôi nghĩ, việc này sẽ cố gắng thực hiện theo phân chia nhưng cần tính toán phân chia cho khoa học, tinh thần là nước lên, thuyền lên; giúp các địa phương có điều tiết thì sẽ có điều kiện đầu tư phát triển và nuôi dưỡng nguồn thu. Ví dụ ở TP Hồ Chí Minh,  năm 2011, nhiệm vụ thu sẽ tăng 22%, còn chi tăng 4,5%. Như vậy là nước cũng có lên nhưng thuyền lên ít quá. Thành ra, tôi nghĩ rằng cũng nên xem xét vấn đề này. Tỷ lệ điều tiết ở TP Hồ Chí Minh giảm dần, như năm 2003 điều tiết phần phân chia còn lại là 33%; đến năm 2004, chỉ một năm sau, thì tỷ lệ điều tiết giảm ngay 3%, còn 29%; năm 2006 giảm còn 26% và dự kiến năm 2011 sẽ giảm còn 23%. Tôi nghĩ là rất khó khăn cho TP Hồ Chí Minh. Không biết các địa phương, các thành phố lớn trên thế giới có được điều tiết với tỷ lệ này không? Tôi hỏi một số chuyên gia thì họ trả lời là không ai điều tiết thấp như vậy. .